Typst 0.15: değişken fontlar, MathML ve çoklu PDF standartları

Açık kaynaklı dizgi sistemi Typst, işaretleme dilini PDF, SVG, PNG ve deneysel olarak HTML'e derliyor ve 0.15 sürümüne ulaştı. Sürüm haziran ayında yayımlandı; 9 Eylül'de LWN'de konuk yazar Lee Phillips'in incelemesi çıktı. Typst teknik metinlere yönelik ve LaTeX'in olası halefi olarak anılıyor; Apache-2.0 lisanslı özgür yazılım ve Rust ile yazılmış.

Değişken fontlar

En göze çarpan yenilik değişken font desteği: tüm ağırlıklar ve varyasyonlar ayrı dosyalar yerine tek bir dosyada toplanıyor. Typst bunları kesikli ya da sürekli olabilen eksenler üzerinden yönetiyor. Phillips 13 eksenli genel amaçlı Roboto Flex ile harf içermeyen, 17 küçük süsleme resmi barındıran Zycon'u denedi. Roboto Flex'te YTDE ekseni harflerin alt uzantılarının boyunu değiştirirken diğer özelliklere dokunmadı, bu da tablo hücresi sınırlarıyla çakışmayı önlemeye yardımcı oluyor; Zycon'daki bir eksen ise ay glifinin evresini değiştirdi.

MathML ve HTML çıktısı

HTML çıktısı hâlâ deneysel, ancak yeni sürüm matematiği MathML'e çeviriyor: denklemler MathJax gibi bir JavaScript kütüphanesine ve resimlere ihtiyaç duymadan güncel tarayıcılarda görüntüleniyor. Özellik açık bir bayrak gerektiriyor: typst c --features html integral.typ integral.html.

Paketler, kaynakçalar ve PDF standartları

Yeni bundle kipi, tek bir kaynak dosyadan Typst'in desteklediği herhangi bir biçimde belge topluluğu üretmeyi sağlıyor; belgeler ortak veriyi paylaşıyor ve birbirine bağlanıyor, bu da bir web sitesine ya da bildiriyle birlikte hazırlanan sunuma uygun. Sürüm ayrıca tek belgede birden çok kaynakça, her biri kendi veritabanı ve numaralandırmasıyla, ve aynı derlemede birden fazla PDF standardını hedefleme imkânı getiriyor. Derleyici uyumsuz birleşimleri uyarıyor ya da reddediyor; örneğin PDF 1.7 ile arşiv standardı A-1b birlikte kullanılamıyor. Erişilebilir PDF, ABD'de ve başka ülkelerde kamu kurumları için yasal bir zorunluluk.

Yaygınlaşmayı ne engelliyor

Typst'in GitHub'da 460 katkıcısı ve 1500'den fazla paketten oluşan bir ekosistemi var. Projenin kurucuları dil modeliyle üretilmiş kod veya açıklamayı kabul etmediklerini söylüyor ve Typst'in açık kaynak bir proje olduğu kadar bir şirket olduğunu açıkça belirtiyor. Yaygınlaşmanın önündeki asıl engel başka: kaynak dosya isteyen dergiler hâlâ LaTeX veya Word talep ediyor ve Typst ile hazırlanmış metinleri neredeyse hiçbiri kabul etmiyor. Phillips'e göre Typst bugün de son derece kullanışlı ve hayranlarının anlattığı LaTeX alternatifine dönüşmesi on ya da yirmi yıl alabilir.