Charity Majors: AI daha çox mühəndislik intizamı tələb edir, daha azı deyil

Müşahidəolunanlıq şirkəti Honeycomb-un həmtəsisçisi və texnologiya direktoru Charity Majors yazır ki, süni intellektin yaratdığı kod mühəndislik intizamına ehtiyacı azaltmır — əksinə, kəskin artırır. İyunun 15-də dərc olunan esse onun əvvəlki yazısının oxucularına cavabdır.

2025-ci ildə nə dəyişdi

Majors dönüş nöqtəsini ötən noyabra aid edir: Opus 4.5 buraxıldıqdan sonra AI adi şablonlarda orta səviyyəli proqram mühəndisi qədər keyfiyyətli kod yarada bilir — daha sürətli və daha ucuz. Onun sözlərinə görə, agent əsaslı mühitlər, alət istifadəsi, funksiya çağırışları və MCP 2025 boyu inkişaf edərək ilin sonunda ümumi tətbiq yararlılığına çatdı; yəni modelin buraxılışı səbəb deyil, dönüş nöqtəsi idi.

Əsas arqumenti iqtisadi xarakter daşıyır: kod istehsalının iqtisadiyyatı alt-üst oldu. Kod yazmaq çətin, yavaş və bahalı iş olmaqdan çıxıb praktiki olaraq pulsuz və ani hala gəldi, kod sətirləri isə qorunub saxlanan aktiv olmaqdan atıla və yenidən yaradıla bilən resursa çevrildi.

Kod aktiv deyil, keşdir

Majors bu çərçivəni 2013-cü ildə "dəyişməz infrastruktur" terminini irəli sürən və indi Phoenix Architectures haqqında yazan Chad Fowlerdən götürür. O dünyanın qaydası — işləyən sistemi təmir etmə, onu dəyişdir — artıq tətbiq koduna da şamil olunur: yenidən yazmaq ucuz olduqda, yerində redaktə entropiya yığır.

Fowlerin "silmə testi" bütün tətbiqin silindiyini təsəvvür etməyi təklif edir. "Kodu atmaq olmaz" deyildikdə adətən nəzərdə tutulur ki, hansı davranışın tələb olunduğu, hansı nasazlıqların yolverilməz olduğu, hansı invariantların qorunmalı olduğu, yeni versiyanın düzgün olub-olmadığını necə bilmək və hansı xətaların unudulmuş kənar hallar üçün qəsdən edilmiş düzəlişlər olduğu bilinmir. "Bunlar kod problemləri deyil. Bunlar qiymətləndirmə problemləridir." Kod yalnız bilik yaşadığı yeganə yer olduqda dəyərli olur; əks halda keş kimi davranır — aktual olduğu müddətdə faydalı, köhnəldikdə isə birdəfəlik.

İntizam hara keçir

Onun fikrincə praktiki nəticə budur: diqqət kod sətirlərindən digər artefaktlara keçməlidir — arxitektura, davranış və xarakterizasiya testləri, capture/replay, trafikin bölünməsi və müşahidəolunanlıq. Onun ifadəsi ilə, prodakşn inkişaf bitdikdən sonra baş verən şey deyil — prodakşn inkişafın bir mərhələsidir.

Majors açıq deyir ki, validasiyada ən zəif halqa insandır — təkrar və xırdaçılıq insanların zəif olduğu şeylərdir, yaradıcılıq və məntiqi sıçrayışlar isə hələ də onların əlindədir. 2026 üçün proqnozu intizama qayıdışdır: prodakşnda deterministik olmayan sistemlər daha çox mühəndislik intizamı tələb edəcək, daha az deyil. O, həmçinin qeyd edir ki, mühəndislik komandalarının yalnız təqribən 5 faizi, mütləq 10 faizdən azı, o, intizamın başlıca əlaməti saydığı qısa və sürətli geri bildirim dövrlərində çalışır.