Jeff Atwood: bir-birimizə kömək etmək üçün dayanmasaq, nəyə çevrilirik?

Stack Overflow-un həmtəsisçisi Jeff Atwood Coding Horror bloqunda oxucu məktubunu dərc edib. Məktub onun əvvəlki "You Can't Vibe Code Love" yazısına cavab olaraq göndərilib. Müəllif proqramçı icmasının həyatının ən çətin dövründə ona nə verdiyini və süni intellekt modelinin bunu niyə əvəz edə bilmədiyini izah edir.

Zamboangadan məktub, 2013-cü il

Məktubun altında yalnız D hərfi var. Müəllif 2013-cü ildə ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrində xidmət edirdi və eyni zamanda distant təhsillə universitetdə oxuyurdu. O, Filippinin Zamboanga şəhərində olarkən şəhərdə döyüşlər başladı: 100-dən çox adam həlak oldu, 120 000 mülki şəxs evini tərk etmək məcburiyyətində qaldı. Döyüşlər üç həftə davam etdi.

Təhsilini davam etdirməli idi: buraxılmış tapşırıq və ya imtahan ciddi risk demək idi. O, gecələr yatmadan dərsliklərin üstündə ağladığını, yanan şəhərin tüstüsünün binanın çatlarından içəri girdiyini xatırlayır. Microsoft Surface həmişə yanında olub: jiletinin zireh lövhəsini çıxarıb yerinə kompüteri qoyurdu ki, köçmək lazım gəlsə belə, tapşırığı yaza bilsin. Sonradan Tokioda rəhbər vəzifəyə keçib, hələ də proqramlaşdırır və ailəsi dövlət məktəbi vasitəsilə icma tapıb.

Çətinliyə düşəndə ona düz istiqamət göstərəcək birinə ehtiyacı olurdu. Ailəsində və dostları arasında proqramçılar var idi, amma kömək xahişinə cavab ya sükut, ya da özünün həll etməsi lazım olduğu məsləhəti olurdu. Kömək edənlər isə heç bir fayda gözləməyən yad adamlar, Stack Overflow istifadəçiləri oldu.

Süni intellekt modelinin verə bilmədiyi şey

"O vaxt süni intellekt modeli istədiyimi dəqiq edərdi" yazır müəllif, "amma mənə lazım olanı verərdimi?" Ona lazım olan, kiminsə kömək etməyi kifayət qədər önəmsədiyini bilmək idi. Stack Overflow-dakı cavablar texniki həlldən çox idi: yad adamlar ona vaxtlarını ayırdı və bu ona dəyərli olduğunu hiss etdirdi. Suallarının eyni vəziyyətdə olan başqalarına kömək etməsi isə onu ortaq bir işin hissəsi etdi. "Süni intellekt bunu edə bilməz".

İcmaların boşalmasını izləmək onu sıxır. Cavab verən, amma bir dənə də fikir verməyən bir şey həmişə mövcud olan yerin əvəzini tutur və o, bu itkini cazibə qüvvəsini itirməyə bənzədir.

Bizə aid olan icmalar

Atwood yazını qısa bir fikirlə bitirir. Onun sözlərinə görə, süni intellekt modelləri insanlarla münasibətlərə və onlayn icmalara daha çox səy göstərməli olduğumuzu xatırladır. Bunlar bizə aid olmalı icmalardır, hansısa milyarderə yox; insanların müntəzəm olaraq bir-birinə kömək etmək üçün dayandığı icmalar, çünki biz də məhz belə öyrənirik. Yazı başlıqdakı sualla tamamlanır: bir-birimizə kömək etmək üçün dayanmasaq, nəyə çevrilirik?