Claude-ը գտել է նոր ֆերմենտային համակարգ՝ CRISPR-ի նման կրկնություններով

Կենսաբանական նոր խմբի առաջին արդյունքները

Anthropic-ը հրապարակել է նոր կենսաբանական խմբի առաջին արդյունքները։ Խումբը ստեղծվել էր 2026-ի գարնանը՝ պարզելու, թե արդյոք ընդհանուր նշանակության AI մոդելները կարող են կենսաբանական հայտնաբերումները դարձնել համակարգված ու արագացնել դրանք։ Ընկերության գիտնականները ներգրավված էին միայն սկզբնական հրահանգով. Claude-ը բակտերիաներ վարակող բակտերիոֆագերում գտել է չնկարագրված ֆերմենտային համակարգ։ Կառուցվածքը կապված է CRISPR-ը հիշեցնող ԴՆԹ կրկնությունների զանգվածի հետ։

Համակարգը կրում է ART (array-associated reverse transcriptases) անունը։ Այն հիմնված է հակադարձ տրանսկրիպտազի՝ ՌՆԹ-ն ԴՆԹ արտագրող ֆերմենտի վրա։ Այդ ֆերմենտը նկարագրվել էր ավելի վաղ, սակայն, ըստ Anthropic-ի, հենց Claude-ն է առաջինը նկատել համակարգը բնորոշող հատկանիշները՝ չկոդավորող ԴՆԹ զանգվածը և անհայտ գործառույթով սպիտակուցը։

950 գործակալ, 21 ժամ, 210 միլիոն թոքեն

Իր իսկ մասնակցությունը սահմանափակվել է սկզբնական հրահանգով և լաբորատոր աշխատանքով։ Գործակալները զննել են ԴՆԹ-ի հաջորդականությունների մեծ բազան, հավաքել ավելի քան 200 000 հակադարձ տրանսկրիպտազ, առանձնացրել 3 500 նոր համակարգեր և դրանք կրճատել ամենահեռանկարային 20-ի՝ յուրաքանչյուրի համար ընթեռնելի հաշվետվություն պատրաստելով։ Ընկերության նշմամբ, փորձառու գիտնականին նման վերլուծությունը տևում է շաբաթներ կամ ամիսներ։

Գործակալներից մեկը տանդեմ կրկնությունների զանգված է նկատել անսովոր հակադարձ տրանսկրիպտազի գենի կողքին։ Նա հաշվել է կրկնությունները, չափել միջակայքը, համեմատել հայտնի համակարգերի հետ և փնտրել հիշատակումներ գրականության մեջ։ Մոտ 950 գործակալի 21-ժամյա որոնումից հետո, որն օգտագործել է 210 միլիոն թոքեն, հավակնորդը լաբորատորիայում հաստատվել է որպես նոր կենսաբանական համակարգ։

Գործառույթը դեռ անհայտ է. հրապարակվել է նախատպագրությունը

ART-ը բաղկացած է երեք մասից՝ հակադարձ տրանսկրիպտազ, կողքին գործընկեր գեն և հավասար հեռավորությամբ ԴՆԹ կրկնությունների երկար զանգված, որի դասավորությունը նման է CRISPR-ի զանգվածին։ Նման հատկանիշներ միասին ունեցել են միայն մի քանի համակարգեր, որոնք բոլորը ծրագրավորելի են. կտրում, պատճենում և տեղադրում են ԴՆԹ։ Առաջին փորձերը ցույց են տալիս, որ ART-ի զանգվածը արտահայտվում է կարճ ՌՆԹ-ներով. գործառույթը մնում է անհայտ, փորձերը շարունակվում են, իսկ Anthropic-ը հրապարակել է նախատպագրություն։

CRISPR-ի ռահվիրաներից մեկը, MIT-ի և Broad Institute-ի պրոֆեսոր Ֆեն Չժանը գնահատել է նախատպագրությունը. «Սա տպավորիչ օրինակ է այն բանի, թե ինչպես կարող են AI գործակալները նպաստել կենսաբանական հայտնագործություններին։ Հակադարձ տրանսկրիպտազների հետ կապված ՌՆԹ կրկնությունների զանգվածների հայտնաբերումը հետագա հետազոտության արժանի է»։