Flock-ի 130 հազար տեսախցիկ. ԱՄՆ-ում զանգվածային հսկողության դիմադրությունը աճում է

Ամերիկյան Flock Safety ընկերությունը, որի մեքենաների համարանիշները կարդացող տեսախցիկները վերահսկում են ճանապարհները Ալյասկայից բացի բոլոր նահանգներում, բախվում է աճող քաղաքական և հանրային դիմադրության։ Երկրում տեղադրված է նրա մոտ 130 հազար տեսախցիկ, իսկ ԱՄՆ իրավապահ մարմինների մոտ 40 տոկոսը պայմանագիր ունի ընկերության հետ։

Օգոստոսի վերջին Տեխասի նահանգապետ Գրեգ Էբոթը սառեցրեց նահանգի ծախսերը Flock-ի տեսախցիկների վրա։ Մի քանի օր անց Ֆլորիդայի նահանգապետ Ռոն ԴեՍանտիսը չեղարկեց համարանիշների ավտոմատ ընթերցիչների թույլտվությունները նահանգի մայրուղիներում և հրամայեց ապամոնտաժել դրանք։ Ինդիանայի, Կանզասի և Թենեսիի հանրապետական պաշտոնյաները նույնպես պաշտպանում են նման սահմանափակումներ՝ վկայակոչելով անձնական կյանքի անձեռնմխելիությունը։

Թաղամասային նախագծից՝ համազգային ցանց

Flock-ը 2017 թվականին հիմնադրել է Ատլանտայում ապրող ձեռնարկատեր Գարեթ Լենգլին, ում թաղամասը ենթարկվել էր կրկնվող գողությունների։ Երկու նախկին համակուրսեցիների հետ նա Android հեռախոսներից ու արևային վահանակներից պատրաստեց համարանիշ կարդացող տեսախցիկներ և ամրացրեց դրանք փողոցի սյուներին. 2020 թվականին դրանք արդեն հայտնվում էին հանրային ճանապարհներին։ Ընկերության արժեքը գերազանցում է ութ միլիարդ դոլարը, խոշորագույն ներդրողը Andreessen Horowitz վենչուրային ընկերությունն է։

Այժմ տեսախցիկները կարդում են ոչ միայն համարանիշները. դրանք գրանցում են անցնող մեքենաների մակնիշը, մոդելն ու գույնը։ Ոստիկանությունը կարող է այդ տվյալները օգտագործել ձերբակալությունների կամ դատարանում ապացույց ներկայացնելու համար՝ առանց դատական թույլտվության։ Ընկերությունը պնդում է, որ իր արտադրանքը քանդել է հանցախմբեր, կանխել երեխաների առևանգումներ և լուծել անհետ կորածների գործեր. անցյալ տարի Բրաունի համալսարանում կրակողը հայտնաբերվել է Flock-ի տվյալներով։

Հանրային կարծիքը փոխվում է

Washington Post-ի հրապարակման համաձայն՝ ամերիկացիների գրեթե կեսը դեմ է համարանիշների ավտոմատ ընթերցիչներին։ Տեսախցիկները վնասել, գողացել և ներկել են այգիներում, փողոցների անկյուններում ու ճանապարհային ստուգման կետերում։ Երբ Ջորջիայի մի շերիֆ տեսանյութ հրապարակեց՝ խոստանալով հազար դոլար պարգևավճար ոչնչացված Flock-ի տեսախցիկի մասին տեղեկության համար, մեկնաբանները ծաղրեցին նրան։ Flock-ի տեսախցիկները քարտեզագրող DeFlock հավելվածը դարձավ շարժման կենտրոնը. Լենգլին նախագիծն անվանեց «ահաբեկչական», սակայն ավելի ուշ ետ վերցրեց այդ խոսքերը։

Չարաշահումներ և պատասխանատվություն

Իրավապահները մեղադրվում են Flock-ը նախկին զուգընկերներին հետևելու և ընտանիքի անդամներին հսկելու համար օգտագործելու մեջ։ Տեխասում շերիֿի տեղակալը ստուգեց ավելի քան 80 հազար տեսախցիկի տվյալների բազա՝ դեղորայքային աբորտի գործով, իսկ ICE-ը նույնպես օգտվեց Flock-ի տվյալներից քաղաքային ոստիկանության միջոցով։ Լենգլին հեռանում է նման դեպքերից. Politico-ին ասել է, որ իր «գործը գործիքներ ստեղծելն է, ապա դրանք հանձնել նրանց, ում մենք ժողովրդավարորեն ընտրում ենք»։

Վեճը հիշեցնում է սեպտեմբերի 11-ից հետո Patriot Act-ին հաջորդած հսկողության ընդլայնումը։ Այդ զուգահեռն անցկացնում են Ռիչարդ Բեքը «Homeland» գրքում և Շոշանա Զուբոֆը «The Age of Surveillance Capitalism» աշխատության մեջ։ Քանի դեռ մասնավոր կապիտալը հոսում է ընկերություն, իսկ տեսախցիկները բազմանում են, բաց է մնում հարցը, թե որքան անձնական կյանք է պատրաստ հրաժարվել հասարակությունը անվտանգության դիմաց։