Շերի Թըրքլ. չաթբոթերը մաշում են մարդկային կարեկցանքի հմտությունը

«404 Media»-ի փոդքասթի նոր թողարկումում MIT-ի պրոֆեսոր Շերի Թըրքլը խոսել է այն մասին, թե ինչ է կատարվում մարդկային հմտությունների հետ, երբ զրույցը վստահում ենք չաթբոթերին։ Թըրքլը լիցենզավորված կլինիկական հոգեբան է և MIT-ի «Տեխնոլոգիա և ինքնություն» նախաձեռնության հիմնադիր տնօրենը։ Նրա նոր գիրքը՝ «Artificial Intimacy: Who We Become When We Talk to Machines», լույս է տեսնում սեպտեմբերի 29-ին։

«Երկրորդ ինքնությունից» դեպի «թվային երկվորյակ»

Թըրքլի վաղ շրջանի գրքերը՝ «The Second Self» (1984) և «Life on the Screen» (1995), ազգագրական հայացքով նկարագրում էին այն աջակցությունը, ընկերակցությունն ու ազատությունը, որ մարդիկ գտնում էին թվային աշխարհներում։ 1984 թվականին նա համակարգիչը կոչում էր «երկրորդ ինքնություն»։ Այժմ նա գրում է, որ փոխաբերությունը շրջվել է. թվային երկվորյակի դեպքում հենց գործակալն է ղեկավարում և պատկերացնում ձեր տարբերակը՝ «այժմ դուք եք երկրորդ ինքնությունը։ Եվ երբ ձեզ ժամանակ են տալիս «վերադառնալ ձեր կյանքին», այդ կյանքն արդեն փոքրացած է»։

Հմտությունների կորուստ

Նրա հիմնական փաստարկն այն է, որ հարմարավետությունը քայքայում է կարողությունը։ «Երբ մարդը դիմում է չաթբոթին, նա ստիպված չէ վախենալ իսկական փոխադարձությունից առաջացող հոգնածությունից։ Նա չի վախենում դատապարտությունից կամ լքվելուց,- գրում է Թըրքլը։- Բայց չաթբոթերի հետ խոսելով՝ մենք կորցնում ենք մարդկանց հետ շփվելու համար անհրաժեշտ հմտությունները, և չաթբոթը սկսում է ավելի լավ տարբերակ թվալ։ Երբ ընտրանք կա, մարդկանցից հիասթափությունը դառնում է ավելորդ»։

Փոդքասթում նա ընդգծել է, որ սա ապրանք է, «որի հիմնարար առաքելությունը ձեր ուշադրությունը պահելն է»։

«Շատ մութ ավարտ»

Թըրքլը հիշել է Մարկ Ցուկերբերգի մեկ տարի առաջ տված հարցազրույցը, որտեղ նա ասել էր, որ ամերիկացին կարող է ընդամենը երեք իսկական ընկեր ունենալ, իսկ մնացած պահանջարկը պետք է լրացնի AI-ը։ «Ինձ համար սա շատ մութ ավարտ է»,- ասել է նա՝ հավելելով, որ խոսքը միայն զվարճանքի մասին չէ. «Սա կորպորատիվ նախագիծ է, որը մեզ ներքաշում է որոշակի հարաբերությունների մեջ, որպեսզի հսկայական գումար աշխատի և մեզ ամբողջ օրը պահի էկրանների մոտ՝ շողոքորթ, իբր սիրող էակների հետ զրույցի, որոնք չգիտեն՝ ով ենք մենք, և որոնց մենք չենք հետաքրքրում»։

Թողարկումում խոսվում է նաև այն մասին, թե արդյոք այս վիճակից ելք կա, և ինչ պատահեց, երբ Թըրքլը չաթբոթից խնդրեց մարմնավորել իր իսկ ժառանգությունը։ Զրույցը հասանելի է փոդքասթային հարթակներում և YouTube-ում։