Ջերիի քարտեզը. 1963-ի նկարից՝ 4000 պանելից բաղկացած աշխարհ

Նկար, որը դարձավ 4000 պանելից բաղկացած աշխարհ

1963 թվականի ամռանը Ջերի Գրեցինգերը սկսեց նկարել երևակայական քաղաքի քարտեզ։ Ամեն ինչ սկսվեց ձանձրալի աշխատանքից հետո ազատ ժամանակ արված նկարից, և նա այն շարունակեց երկու տասնամյակ՝ մինչև 1983 թվականին մի կողմ դնելը։ Քարտեզը տարիներ շարունակ փոշի էր հավաքում Նյու Յորքի Քոլդ Սփրինգ քաղաքում գտնվող նրա տան ձեղնահարկում, քանի դեռ նրա որդին՝ Հենրին, որոնելիս չգտավ այն, չիջեցրեց ներքև և չհարցրեց, թե ինչ է դա։ Քարտեզը նորից տեսնելը Ջերիին դրդեց մաքրել փոշին ու շարունակել։

Այսօր Ջերիի քարտեզը երկչափ «վիրտուալ աշխարհի» արվեստի նախագիծ է՝ բաղկացած 4000-ից ավելի առանձին՝ ութից տասը դյույմ պանելներից։ Հավաքելիս դրանք մոտավոր շրջան են կազմում, իսկ յուրաքանչյուր պանելի տեղը որոշվում է հյուսիսի, հարավի, արևելքի և արևմուտքի կոորդինատներով, որոնք սկիզբ են առնում այդ շրջանի կենտրոնից։ Տեղերը չեն փոխվում. պանելներն իրենք են կրկին ու կրկին վերամշակվում։ Նյութերն են ակրիլ, մարկեր, գունավոր մատիտ, թանաք, կոլաժ և թանաքային տպագրություն հաստ թղթի վրա, իսկ յուրաքանչյուր փոփոխություն ենթարկվում է մանրամասն կանոնների ու պատահականորեն գեներացված հրահանգների զուգակցմանը։

Աշխատանքը ղեկավարում է քարտերի տուփը

Այդ պատահականությունը գալիս է նկարչի ինքնաշեն հատուկ տուփից։ Ցիկլը սկսվում է միայն այն ժամանակ, երբ նախորդ քարտի առաջադրանքները կատարված են, ինչը կարող է տևել րոպեներ կամ օրեր։ Սկզբում քարտերը պարզ պատահական թվերի գեներատոր էին. «Ուզում էի ավելի արագ անցնել դիզվածքով, և պատահականության ամենապարզ համակարգը, որ կարող էի մտածել, քարտերի տուփն էր, — հիշում է Ջերին։ — Քարտ էի հանում և դիզվածքում այդքան պանել ներքև իջնում»։ Հրահանգները ավելացան ավելի ուշ. ներկայիս տուփը, որը կազմված է խաղաթղթերի հիման վրա, պարունակում է մոտ 100 քարտ և փոխվում է՝ քարտեր ավելանում, վերամշակվում կամ հանվում են։

Ուղեկցող կանոնները ճշգրիտ են։ Յուրաքանչյուր քարտի անկյունում մեծ սև կամ կարմիր թիվ կա, իսկ «առաջադրանքը» նշանակում է ծածկել այդքան աշխատանքային միավոր, որտեղ մեկ միավորը մեկ դյույմանոց քառակուսիների քանակն է։ Այդ պատճառով օրվա աշխատանքը կարող է լինել մեկ քարտ կամ դրա միայն մի մասը։ Քարտի գույնը որոշում է աշխատանքի ուղղությունը. սևը՝ ժամացույցի սլաքի ուղղությամբ, կարմիրը՝ հակառակ։ Յուրաքանչյուր էջ ունի կենտրոնական կետ, որտեղից տարածվում է աշխատանքը. նոր պանելներ հայտնվում են, երբ դուրս է գալիս «նոր պանել» քարտը կամ երբ հատվածի ավարտ է պետք, իսկ նոր էջը վերցնում է «օրվա գույնը»։ Նոր աշխատանքը երբեք չի նկարվում բնօրինակի վրա. այն ավելացվում է էջի նոր տարբերակին։

Շերտեր՝ ներկի շերտերից մինչև Ջրհեղեղ

Քարտեզը կառուցվում է հաջորդական շերտերով, որոնցից յուրաքանչյուրը փոխարինում է նախորդին։ Հիմնային շերտը սկսվում է ութից տասը դյույմ ստվարաթղթի դատարկ բլոկներից կամ հաստ թղթի թերթից, որի վրա լուսանկար կամ լյումեն տպագրություն կա, ապա լցվում է ներկի շերտերով, հետո՝ մեկ դյույմանոց թղթե կոլաժի քառակուսիներով, և վերջում՝ մեկ դյույմանոց «քաղաքի» քառակուսիներով. կանաչ՝ 400 նոր բնակչով, կարմիր՝ 800-ով, մոխրագույն՝ 1200-ով և սև՝ 2400-ով։