Apollo-ի ծրագրային ապահովման հիմնադիր Մարգարետ Համիլթոնը մահացել է 90 տարեկանում

Apollo-ի ծրագրային ապահովման ղեկավարը մահացել է 90 տարեկանում

Մարգարետ Համիլթոնը, համակարգչային գիտնական, ով MIT-ի Instrumentation Lab-ում ղեկավարել է NASA-ի Apollo ծրագրի ծրագրային ապահովման մշակումը, մահացել է սեպտեմբերի 30-ին։ Նա 90 տարեկան էր։ Համիլթոնը ունի 130-ից ավելի հրապարակումներ, և հենց նա դրանք դարձրեց ծրագրային ինժեներությունը որպես առանձին դիսցիպլինա։ Նա աշխատել է MIT-ում 1959 թվականից մինչև 1970-ականների կեսերը, այնուհետև դարձել է համակարգչային տեխնոլոգիաների ձեռնարկատեր և CEO։ 2016 թվականին ազատության նախագահական մեդալի շնորհման ժամանակ նշվեց, որ նա սահմանել է ծրագրային ինժեներության նոր ձևեր և օգնել է հիմնդրել ոլորտը, որը ընդմիշտ փոխել է մարդկության պատմությունը։

Եղանակի կանախատեսումից մինչև Լոն

1936 թվականին Ինդիանայի նահանգի Փաոլի քաղաքում ծնված Համիլթոնը մաթեմատիկա է սովորել Միչիգանի համալսարանում, այնուհետև տեղափոխվել է Earlham College, որտեղ 1958 թվականին ստացել է մաթեմատիկայի բակալավրի աստիճան փիլիսոփայության մինորով։ 1959 թվականին նա տեղափոխվեց Բոստոն և զբաղեցրեց ժամանակավոր պաշտոն MIT-ի մետեորոլոգիայի բաժնում, որտեղ պրոֆեսոր Էդվարդ Ն. Լորենցի հետ միասին աշխատեց եղանակի կանախատեսման ծրագրային ապահովման վրա, ինչը նրա ծրագրավորման կարիերայի առաջին քայլն էր։ 1961 թվականին նա որպես ծրագրավորող միացավ MIT Lincoln Laboratory-ի SAGE օդային պաշտպանության նախագծին և գրեց ծրագրային ապահովում AN/FSQ-7 նախնական համակարգչի համար։ 1965 թվականին նա դարձավ առաջին ծրագրավորողը և առաջին կին ծրագրավորողը, ում նշանակեցին MIT-ի Instrumentation Lab-ի Apollo նախագծում։ 1968 թվականի դրությամբ նա արդեն տնօրենի տեղակալ էր և ղեկավարում էր Command and Service Module թիմը, որտեղ 400-ից ավելի մարդ աշխատում էր Apollo-ի ծրագրային ապահովման վրա։

Պաշտպանական ծրագրավորումը փրկեց վայրէջքը

Համիլթոնի ուշադրությունը ծրագրային ապահովման վստահելիության նկատմամբ կրիտիկական նշանակություն ունեցավ։ Նրա քառամյա դուստրը վայրէջքի ընթացքում միացրել էր P01 թռիչքի ծրագիրը, ինչը հանգեցրեց command module սիմուլյատորի անջատմանը, Համիլթոնը առաջարկեց լուծում, որը իրական առաքելություններում կանխել էր այդ սխալը, սակայն նրա առաջարկը հաշվի չառնեցին։ 1968 թվականին Apollo 8-ի ժամանակ աստղագնաց Ջիմ Լովելը պատահականորեն միացրեց P01 թռիչքի ընթացքում, ինչը ջնջեց նավիգացիոն տվյալները. Համիլթոնի թիմը ուղղեց սխալը և նրա փոփոխությունները մտցրեց համակարգում։ 1969 թվականի հուլիսին, Apollo 11-ի ժամանակ, նավի համակարգիչը վայրէջքից մի քանի րոպե առաջ տվեց 1202 գերբեռնման ազդանշան։ Համիլթոնի թիմի կողմից ստեղծված առաջնահերթությունների վրա հիմնված ծրագրային ապահովումը անջատեց ֆոնային խնդիրները, որպեսզի առաքելության համար կրիտիկական ֆունկցիաները կատարվեն առաջնահերթությամբ, և Հյուստոնը թույլ տվեց շարունակել վայրէջքը։

Ժառանգություն և պարգևներ

Համիլթոնը 1976 թվականին հիմնադրեց Higher Order Software, տասնամյակ անց՝ Hamilton Technologies, որի դրոշակի արտադրանքը Universal Systems Language է բարդ և սխալների նկատմամբ կայուն համակարգերի ինժեներության համար։ 2016 թվականին նա ստացավ Ազատության Նախագահական մեդալը, 2003 թվականին՝ NASA-ի Exceptional Space Act Award, 2017 թվականին՝ Computer History Museum-ի Fellow Award, 2019 թվականին՝ Intrepid-ի կյանքի ձեռքբերումների մրցանակը, 2022 թվականին՝ ընդգրկվեց National Aviation Hall of Fame-ում։ Apollo-ի կոդը 2015 թվականին ավելացվեց GitHub-ում, իսկ Համիլթոնի Lego ֆիգուրը հայտնվեց 2017 թվականի Women of NASA հավաքածուում։ Նրա հետ մնացել են դուստրը Լորենը, երկու թոռնիկ, չորս թոռնիկ և երեք քույր-եղբայր։ Հուշի արարողությունը նախատեսվում է գարնանը Մասաչուսեթսի նահանգի Քեմբրիջ քաղաքում։

Նյութերի աղբյուրները: Mit News · Techmeme · The Register