Պենտագոնի հետաքննություն. արհեստական բանականության վրա գերվստահությունը նպաստել է Իրանի դպրոցի հարվածին

Իրանի հարավում դպրոցի վրա փետրվարի 28-ի հրթիռային հարվածից ժամեր անց Պենտագոնի որոշ աշխատակիցներ արդեն գիտեին, որ պատասխանատուն ԱՄՆ-ն է. այս մասին Bloomberg-ին պատմել են ներքին հետաքննությանը մասնակից պաշտոնյաները։ Ստուգումը բացահայտել է կանխարգելելի սխալների շղթա։

Երկու Tomahawk հրթիռ հարվածել է Մինաբի Շաջարա Թայյեբե տարրական դպրոցին։ Զոհվել է ավելի քան 150 մարդ, այդ թվում՝ առնվազն 123 երեխա։ Երեխաների զոհերի թվով սա 21-րդ դարի ամերիկյան թիրախավորման ամենածանր սխալն է։

Սխալների շղթա

Պաշտոնյաների խոսքով՝ հարվածը մեկ աղետալի որոշման արդյունք չէր, այլ կուտակված մանր որոշումների։ Փետրվարի վերջին 24 ժամում խոցվել է ավելի քան 1000 իրանական թիրախ, ինչը կտրուկ կրճատել է թիրախների հաստատման ժամանակը։

Դրան գումարվել են օբյեկտի մասին տվյալների բացերը, քաղաքացիական պաշտպանության անձնակազմի կրճատումները և ԱԲ-ի վրա գերվստահությունը։ Քաղաքացիական կորուստների նվազեցման թիմերը կրճատվել են մոտ 90%-ով, Centcom-ի թիմը՝ 10 մարդուց մեկի։ Հարվածից առաջ այդ թիմերից ոչ մեկը չի ուսումնասիրել Մինաբի օբյեկտը։

Maven-ը և թիրախավորման շղթան

Centcom-ում որոշ աշխատակիցներ չափից ավելի ապավինել են Palantir Technologies-ի Maven Smart System-ում ներկառուցված արհեստական բանականությանը։ Համակարգը համադրում է ավելի քան 150 տվյալների աղբյուր. թիրախների ցուցակի պատրաստումը ժամերից կրճատվել է րոպեների։

Palantir-ի ներկայացուցիչը հայտարարել է, որ ընկերությունը «պատասխանատվություն չի կրում սկզբնական տվյալների համար»։ Հարվածից հետո Palantir-ը Maven-ում ավելացրել է գործառույթներ, որոնք կրկին ստուգում են հետախուզությունը և նշում մարդու կողմից բաց թողնված հակասությունները։

Հնացած պատկերներ և պատասխանատվություն

ԱՄՆ պաշտոնյաները խոստովանում են, որ հնացած հետախուզությունը խնդիր էր։ Օբյեկտը տարիներ առաջ գրանցվել էր որպես ռազմական համալիր, սակայն 2017 թվականից արբանյակային պատկերներում երևացող փոփոխությունները երբեք չեն արտացոլվել թիրախավորման տվյալների բազայում։ Հետաքննիչները կենտրոնացել են օբյեկտի վերադասակարգման ձախողման վրա։

ՄԱԿ-ի հետաքննիչները հայտարարել են, որ հիմքեր կան եզրակացնելու, որ այս հարվածը և նույն օրը ԱՄՆ մեկ այլ հարձակումը ռազմական հանցագործություններ են. ԱՄՆ-ը «չի կատարել թիրախը ստուգելու իր պարտականությունը», և դա «անփութությունից այն կողմ է»։

ԱՄՆ-ը դեռ հրապարակավ չի ստանձնել հարվածի պատասխանատվությունը։ Պենտագոնի ներկայացուցչի խոսքով՝ դեպքը դեռ հետաքննվում է, իսկ վարչակազմի բարձրաստիճան պաշտոնյան հայտարարել է՝ «ԱՄՆ-ը քաղաքացիական անձանց չի թիրախավորում»։ Մարտին սկսված հետաքննության զեկույցը դեռ չի հրապարակվել։