Պարզ տեքստային ֆայլերը վտանգի տակ են. էսսե ունիվերսալ ձևաչափի մասին

Ծրագրավորողների ֆորումներում շրջանառվում է մի կարճ էսսե, որի հեղինակը պնդում է՝ պարզ տեքստային ֆայլերը (.txt, .md, .ini, .json) հաշվողականության ամենաունիվերսալ տվյալների ձևաչափն են, սակայն այն պայմանները, որոնք դրանք օգտագործելի էին պահում, աստիճանաբար անհետանում են։ Էսսեն հրապարակվել է paste.sr.ht-ում որպես չհրապարակված տեղադրում ~awal անվամբ։ Սա նորություն չէ, այլ մշակույթի մասին փաստարկ է․ ձևաչափերն ինքնին առողջ են, դրանց շուրջ եղած էկոհամակարգը՝ ոչ։

Ունիվերսալ ձևաչափ՝ լռելյայն

Էսսեն ուշադիր սահմանում է կատեգորիան․ պարզ տեքստային ֆայլը ֆայլային համակարգում իրական ֆայլ է․ այն կարելի է կցել նամակին կամ տրամադրել HTTP-ով կամ NAS-ով։ Բովանդակությունը միայն տեքստ է, ուստի նույնիսկ nano-ի նման նվազագույն խմբագրիչը կարող է բացել, փոփոխել ու պահել այն։ Տարբեր խմբագրիչներ կարող են աշխատել նույն ֆայլի վրա առանց կոնֆլիկտի։

Գրեթե բոլոր օպերացիոն համակարգերը լռելյայն ունեն այդպիսի խմբագրիչ՝ Linux-ը և BSD-ները, ինչպես նաև Microsoft-ի Notepad-ը և macOS-ի TextEdit-ը։ Սակայն պարզ տեքստ խմբագրելու նկատմամբ հետաքրքրությունը տարիներ ի վեր նվազում է․ հեղինակը վկայակոչում է Google Trends-ը։

Ինչպես սմարթֆոնները կոտրեցին սովորույթը

Քսան տարի առաջ, նշում է էսսեն, նույնիսկ սովորական օգտվողները կանոնավոր օգտագործում էին տեքստային խմբագրիչներ՝ նշումների ու ցուցակների համար։ Ամենամեծ հարվածը հասավ, երբ սմարթֆոնները փոխարինեցին աշխատասեղաններին․ առաջատար բջջային հարթակները տեքստային խմբագրիչ չէին ներառում, և դրանց շուրջ երրորդ կողմի լուրջ էկոհամակարգ էլ չձևավորվեց։ Հեռախոսներում տեքստի մուտքագրումը գրեթե ամբողջությամբ տեղի է ունենում մասնագիտացված հավելվածներում՝ փակ ձևաչափերով։

Արդյունքում, հեղինակի կարծիքով, միջին օգտվողը լիովին մոռացել է պարզ տեքստային ֆայլերի մասին, և նույնիսկ «ֆայլ» հասկացությունն է քայքայվում։

Ինժեներները, LLM repl-երը և ռիսկը

Ծրագրային ապահովման ինժեներները վերջին խումբն են, որ այս սովորույթը կենդանի է պահում․ կոդը պարզ տեքստ է, իսկ համակարգերի ստեղծումն ու կառավարումը պարտադրում են մշտական շփում կոդի, կարգավորումների ու մատյանների ֆայլերի հետ։ Սակայն այդ վերջին հանդիսատեսն էլ հեռանում է․ ծրագրավորողները տեքստը գնալով մուտքագրում են LLM repl-երում՝ մեծ լեզվական մոդելների շուրջ կառուցված ինտերակտիվ ցիկլերում, և փաստաթղթավորումը նույնպես վստահվում է այդ գործիքներին։ Ստեղծված կոդն ու փաստաթղթերը հաճախ դիտարկվում են միայն որպես diff վեբ ինտերֆեյսում։

Եթե այդ հանդիսատեսն էլ հեռանա, էսսեն ակնկալում է, որ պարզ տեքստի խմբագրիչների ու դրանց էկոհամակարգի սպասարկումը կդադարի։ Քանի որ օպերացիոն համակարգերն ու գրադարանները շարունակ փոխվում են, գոյություն ունեցող խմբագրիչները կարող են դադարել աշխատել թարմացված ծրագրային կույտերի վրա։ Եզրափակիչ փաստարկը խթանների մասին է․ անգամ նրանք, ովքեր կասկածում են, որ LLM repl-երը չեն կարող փոխարինել իրենց խոստացած բոլոր գործիքները, օգտագործում են դրանք այնպես, ասես կարող են։ «Society can remain irrational longer than you can remain a relevant nonconformist»,- եզրափակում է էսսեն և զգուշացնում, որ «մեր ունեցած ամենաբազմակողմանի, ամենաունիվերսալ տվյալների ինտերֆեյսը կարող է այլևս հասանելի չլինել»։