Կլոր սեղան․ «վիրտուալ սահմանային պատի» մահացու ձախողումները

MIT Technology Review-ը հրապարակել է կլոր սեղան ԱՄՆ «վիրտուալ սահմանային պատը» կազմող հսկողության տեխնոլոգիայի ձախողումների մասին՝ պարբերականի հետաքննությունից հետո։

Մասնակցում են գլխավոր խմբագիր Մեթ Հոնանը, ավագ AI լրագրող Ջեյմս Օ'Դոնելը և հետաքննական լրագրող Այլին Գուոն։ Զրույցը ուղեկցում է «Dying on Camera» նախագծին՝ Times of San Diego-ի հետ համատեղ աշխատանքին։

Ինչու են աշտարակները քննադատության տակ

Հետաքննությունն ուսումնասիրել է հարավային սահմանի երկայնքով 25 տարվա ընթացքում կառուցված հսկողական աշտարակների ցանցը, որում կան նաև դիրիժաբլներ, անօդաչու սարքեր, սեյսմիկ սենսորներ և թունելներ հայտնաբերող ռոբոտներ։ Մաքսային և սահմանային պաշտպանության ծառայությունը (CBP) պնդում է, որ համակարգը փրկում է կյանքեր։

Լրագրողները համեմատել են մարդկային մնացորդներ հայտնաբերված գրեթե 4,000 վայրերի տվյալները Electronic Frontier Foundation-ի կատալոգավորած մոտ 600 աշտարակների տեղեկության հետ՝ հաշվի առնելով մահվան ենթադրյալ պահը։

Պարզվել է, որ 2015-ից մինչև 2026-ի սկիզբը ավելի քան 1,050 մարդ մահացել է աշտարակների գործողության գոտում՝ վերլուծված աշտարակների գրեթե երկու երրորդի հայտարարված հեռավորության սահմաններում։ Տեղագրական վերլուծությունը ցույց է տվել, որ որոշ աշտարակներ տեսնում են իրենց հայտարարված տարածքի միայն 10%-ը, սակայն մահերի մեծ մասը տեղի է ունեցել ոչ թե «կույր գոտիներում»։

Նոր համակարգեր, նույն պատկերը

2021 թվականից ի վեր ավելի քան 110 մարդ մահացել է Anduril ընկերության ժամանակակից ինքնավար աշտարակների գոտում։ Ընկերությունը հայտնել է, որ աշտարակը շահագործում է CBP-ն, որ մոտակայքում տեղի ունեցած դեպքը պարտադիր չէ, որ նշանակի հայտնաբերման բացթողում, և որ հեռավորությունը կախված է ռելիեֆից և խոչընդոտներից։

Հրապարակման մեջ նկարագրվում է Խոսե Մորալես Բեռնալի դեպքը, ով 2024 թվականի ապրիլի 8-ին՝ իր 32-ամյակից մեկ օր առաջ, հատել է սահմանը Նյու Մեքսիկոյի հարավում՝ երեք Anduril աշտարակների գոտում։ Նա մահացել է մոտակա աշտարակից 360 ոտնաչափ հեռավորության վրա, և նրան գտել են աղբավայրի աշխատակիցները. դատաբժշկական եզրակացությունը մահվան պատճառ է նշել «շրջակա միջավայրի ազդեցությունը»։ Նույն տարում այդ անապատային հատվածում մահացել է ևս 18 մարդ։

Աճող բյուջե

2023 թվականին կառավարությունը գնահատել է, որ աշտարակների ծրագրերը, որոնց թիվն այժմ 803 է, կարժենան 6,2 միլիարդ դոլար ամբողջ ծառայության ընթացքում։ 2025 թվականին հատկացված ֆինանսավորման շնորհիվ CBP-ն նախատեսում է 1 միլիարդ դոլար ծախսել ևս 1,497 աշտարակի վրա՝ մինչև 2034 թվականը։

Ավելի քան 45 մարդու հետ հարցազրույցները մատնանշել են երկու տեսակի ձախողում՝ տեխնոլոգիա, որը չի հայտնաբերում, և գործակալներ, որոնք չեն արձագանքում ահազանգերին։ CBP-ի հանձնակատարի օգնական Բեքհեմը նշել է, որ վերջին որոշումը կայացնում են գործակալները, և որ «տեխնոլոգիան իրավապահ որոշումներ չի կայացնում»։