Քայլելը նստած մնալուց ավելի ստեղծարար մտածողություն է տալիս․ հետազոտություն

Ամերիկյան հոգեբանական ասոցիացիայի (APA) հրապարակած հետազոտությունը ցույց է տվել, որ քայլելը չափելիորեն բարելավում է ստեղծարար մտածողությունը՝ անշարժ նստած մնալու համեմատ։ Աշխատանքը ղեկավարել է Մերիլի Օպեցոն (Marily Oppezzo), որն այն ժամանակ աշխատում էր Սթենֆորդի համալսարանի կրթության ասպիրանտուրայի դպրոցում, Դանիել Լ. Շվարցի (Daniel L. Schwartz) հետ միասին։ Հետազոտությանը մասնակցել է 176 մարդ, հիմնականում ուսանողներ։

Ինչ չափեցին փորձերը

Մասնակիցներին խնդրել են առօրյա առարկաների համար այլընտրանքային կիրառություններ մտածել և բարդ գաղափարների համար ինքնատիպ համեմատություններ ստեղծել։ Նման բաց առաջադրանքներում ավելի ստեղծարար պատասխաններ հետևողականորեն տալիս էին քայլողները՝ անկախ նրանից՝ դա ներսում վազքուղու վրա էր, թե դրսում նախապես որոշված երթուղով։ Տարբերությունը կայուն էր նստածների և դրսում սայլակով տեղափոխվողների համեմատ։

Պատասխանները գնահատվել են նորույթի չափանիշով․ գաղափարը համարվել է նոր միայն այն դեպքում, երբ եզակի էր խմբի բոլոր պատասխանների մեջ։ Հետազոտողները նաև հաշվել են պատասխանների ընդհանուր քանակը և գնահատել, թե արդյոք գաղափարը իրագործելի է առաջադրանքի սահմաններում։ «Ապուրի մեջ վառիչի հեղուկ լցնելը նորույթ է, բայց այնքան էլ տեղին չէ»,— նշել է Օպեցոն։

Թվերը

Ազդեցությունը դրսևորվել է բոլոր փորձերում։ Դրանցից մեկում քայլելիս փորձարկված ուսանողների 100 տոկոսը ավելի շատ ստեղծարար գաղափար է տվել․ մյուս փորձերում այդ ցուցանիշը կազմել է 95, 88 և 81 տոկոս։ Մեկ այլ փորձում քայլող ուսանողները կրկնապատկել են նոր պատասխանների քանակը՝ նույն մարդկանց նստած վիճակում տված արդյունքի համեմատ։

Օգուտը չի տարածվել մտածողության բոլոր տեսակների վրա։ Երբ առաջադրանքն ուներ մեկ ճիշտ պատասխան՝ օրինակ բառային ասոցիացիաների թեստում, որտեղ «խրճիթ, շվեյցարական, տորթ» բառերը հուշում են «պանիր» պատասխանը, քայլողները փոքր-ինչ զիջել են նստածներին։

Ոչ թե բաց օդը, այլ քայլելը

Մեկ փորձը շարժումը առանձնացրել է միջավայրից․ ներսում վազքուղու վրա քայլող ուսանողները ավելի լավ արդյունք են ցույց տվել, քան ներսում նստածները, իսկ դրսում քայլողները՝ ավելի լավ, քան դրսում սայլակով տեղափոխվողները։ Հեղինակների եզրակացությամբ՝ ազդեցությունը պայմանավորված է հենց քայլելու գործողությամբ, ոչ թե մաքուր օդով։

Առանձին փորձ ստուգել է՝ արդյոք էֆեկտը պահպանվում է հետագայում։ Մասնակիցները, ովքեր սկզբում քայլել են, ապա նստել, քայլելիս ստացածից ավելի քիչ նոր գաղափար են տվել, սակայն ավելի շատ, քան նրանք, ովքեր նստել են երկու փուլում էլ։ Հեղինակների կարծիքով՝ նորարարություն պահանջող հանդիպումից առաջ կարճ զբոսանքը կարող է գրեթե նույնքան օգտակար լինել, որքան հանդիպման ընթացքում քայլելը։ Մեխանիզմը բացատրելու համար լրացուցիչ հետազոտություն է անհրաժեշտ․ թիմը ենթադրում է ուղի՝ քայլելու ֆիզիկական գործողությունից դեպի ֆիզիոլոգիական փոփոխություններ և ապա՝ երևակայության ճանաչողական վերահսկում։ Հետազոտությունը հրապարակվել է Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory and Cognition ամսագրում․ ֆինանսավորումը տրամադրել են Knut and Alice Wallenberg Foundation-ը, Gordon and Betty Moore Foundation-ը և Սթենֆորդի կրթության դպրոցի ատենախոսական աջակցության դրամաշնորհը։