Uber-ի AI ծախսերը. «Արդարացումը գնալով ավելի է դժվարանում»

Uber-ի AI ծախսերը. «Արդարացումը գնալով ավելի է դժվարանում»

📅 26 մայիսի, 2026 | 🏷️ AI, Բիզնես, Տեխնոլոգիաներ | ✍️ SiTech Team

Uber-ի նախագահ և գործառնական տնօրեն Էնդրյու ՄակԴոնալդը վերջերս հայտարարեց, որ ընկերության արհեստական բանականության մեջ կատարած ներդրումների արդարացումը «գնալով ավելի է դժվարանում»։ Այս հայտարարությունը մեծ արձագանք գտավ տեխնոլոգիական աշխարհում, հատկապես այն ֆոնին, երբ աշխարհի խոշորագույն ընկերությունները միլիարդներ են ծախսում AI-ի վրա։

Rapid Response-ին տված հարցազրույցում ՄակԴոնալդը նշեց, որ ընկերությունը հստակ կապ չի տեսնում AI թոքենների աճող սպառման — մասնավորապես Claude Code-ի համար — և օգտատերերին մատուցվող իրական արժեքի միջև։ Uber-ը 2025 թվականին $3,4 միլիարդ ծախսեց հետազոտությունների և զարգացման վրա, ինչը 9%-ով ավելի է նախորդ տարվա համեմատ։

SiTech-ում մենք ուշադիր հետևում ենք այս միտումներին, քանի որ հավատում ենք, որ այս դասերը կարևոր են նաև փոքր բիզնեսների համար։ AI-ում ներդրումը միայն խոշոր կորպորացիաների գործը չէ — հայաստանյան փոքր և միջին բիզնեսները նույնպես պետք է իմանան, թե ինչպես չափել AI-ի արդյունավետությունը։

💰 $3,4 Միլիարդ — Հ&Զ Բյուջե, որը սպառվեց 4 ամսում

2025 թվականին Uber-ը Հ&Զ-ի վրա ծախսեց $3,4 միլիարդ — 9%-ով ավելի, քան 2024-ին։ Սակայն ամենացնցողն այն է, որ ընկերությունը սպառեց 2026 թվականի ամբողջ տարեկան AI բյուջեն ընդամենը 4 ամսում։ Պատկերացրեք. $3,4 միլիարդանոց բյուջեի AI-ի համար նախատեսված մասն արդեն ապրիլին սպառվել էր։

Uber-ի գործադիր տնօրեն Դարա Խոսրովշահին հայտարարեց, որ ընկերությունը AI-ի աճող ներդրումները փոխհատուցում է ավելի քիչ մարդկանց վարձելով։ Այս միտումը ուշադրության արժանի է. AI-ն կարող է փոխարինել աշխատատեղերը, բայց ի՞նչ գնով։ Եվ ի՞նչ է տեղի ունենում, երբ AI-ի ծախսերն աճում են ավելի արագ, քան դրա օգուտը։

ՄակԴոնալդի խոսքով. «Մենք ստիպված կլինենք սկսել զրույց թոքենների սպառման, դրա հետ կապված ծախսերի և աշխատակիցների քանակի միջև փոխկապակցվածության մասին»։

📊 «Կապը դեռ գոյություն չունի»

ՄակԴոնալդի ամենակարևոր հայտարարություններից մեկը. «Թոքենների սպառման և սպառողին ավելի շատ արժեք մատուցելու միջև կապը դեռ գոյություն չունի... Շատ դժվար է գիծ քաշել մեկ վիճակագրության և «լավ, հիմա մենք իրականում 25%-ով ավելի օգտակար ֆունկցիաներ ենք արտադրում սպառողի համար» ասելու միջև»։

Այս հայտարարությունը հատկապես կարևոր է, քանի որ Uber-ը վերջին տարիներին AI-ի ամենաագրեսիվ օգտագործողներից է։ Ընկերությունն օգտագործում է AI-ն վարորդների ուղիների օպտիմալացման, գների դինամիկ մոդելավորման, հաճախորդների սպասարկման ավտոմատացման և շատ ավելինի համար։

ՄակԴոնալդը ենթադրում է, որ ապագա եռամսյակներում և տարիներում այս կապը կարող է ավելի պարզ դառնալ, բայց ներկա պահին դժվար է այն տեսնել, նույնիսկ երբ որոշ հիմնական ցուցանիշներ աճում են «իսկապես աստղագիտական» տեմպերով։

🤖 AI vs. Մարդկային Աշխատանք — Կարևոր Փոխզիջում

Uber-ի գործադիր տնօրեն Դարա Խոսրովշահին ավելի վաղ հայտարարել էր, որ ընկերությունը AI-ի աճող ներդրումները փոխհատուցում է ավելի քիչ մարդկանց վարձելով։ Սա կարևոր հարց է առաջացնում. ե՞րբ է AI-ում ներդրումն ավելի արդյունավետ, քան մարդկանց վարձելը։

ՄակԴոնալդի խոսքով. «Եթե դու չես կարող ուղիղ գիծ քաշել այն բանին, թե որքան օգտակար ֆունկցիաներ և հնարավորություններ ես ուղարկում քո սպառողներին, այդ փոխզիջումը դառնում է ավելի դժվար արդարացնելը»։

Այս հարցը հատկապես արդիական է հայաստանյան բիզնեսների համար։ SiTech-ում մենք հաճախ տեսնում ենք, որ հաճախորդները AI-ն տեսնում են որպես «կախարդական փայտիկ», որը կլուծի բոլոր խնդիրները։ Իրականում, AI-ի ներդրումը պահանջում է.

• Հստակ սահմանված նպատակներ
• Չափելի ցուցանիշներ
• Իրատեսական ակնկալիքներ
• Աստիճանական ինտեգրացիա

🌍 Ի՞նչ է Սա Նշանակում Հայաստանյան Բիզնեսների Համար

Uber-ի փորձը ցույց է տալիս, որ AI-ում ներդրումն ավտոմատ կերպով չի նշանակում ավելի լավ արդյունքներ։ Փոքր բիզնեսների համար սա ավելի կարևոր է, քանի որ նրանց բյուջեն սահմանափակ է։ Եթե Uber-ը $3,4 միլիարդ Հ&Զ բյուջեով դժվարանում է ապացուցել AI-ի արդյունավետությունը, ի՞նչ սպասել փոքր բիզնեսներից։

SiTech-ում մենք խորհուրդ ենք տալիս.

• Սկսեք փոքրից — մի անցեք AI-ին, քանի դեռ չունեք հստակ նպատակ
• Չափեք արդյունավետությունը — AI-ի հաջողությունը պետք է չափվի կոնկրետ ցուցանիշներով
• Մարդ + AI — լավագույն արդյունքները ձեռք են բերվում մարդու և AI-ի համակցությամբ
• Մի հետևեք տրենդներին — AI-ի «մոդայիկ» լինելը չի նշանակում, որ այն ձեզ համար է

🔮 Մարտահրավերներ և Հեռանկարներ

Uber-ի դեպքը հստակ ցույց է տալիս, որ AI-ի աշխարհում դեռ շատ մարտահրավերներ կան։ Թոքենների սպառման աստղագիտական աճը ավտոմատ կերպով չի նշանակում արտադրողականության կամ հաճախորդների գոհունակության աճ։

ՄակԴոնալդի մեկնաբանությունները հատկապես հետաքրքիր են այն համատեքստում, որ Uber-ն օգտագործում է Anthropic-ի Claude Code-ը՝ շուկայի ամենաթանկ AI կոդավորման օգնականներից մեկը։ Ընկերության համար, որն ավանդաբար հայտնի է տվյալների կառավարման և գործառնական օպտիմալացման ունակությամբ, նման ընդունելությունը ազդանշան է ամբողջ արդյունաբերության համար. AI ծախսերը պետք է վերահսկվեն նույնքան խստորեն, որքան ցանկացած այլ բիզնես ծախս։

Սակայն դա չի նշանակում, որ AI-ում ներդրումն անիմաստ է։ Ընդհակառակը — ընկերությունները, որոնք ռազմավարական և չափելի նպատակներով կներդնեն AI, զգալի մրցակցային առավելություն կստանան։ Uber-ի ուղերձը ոչ թե «AI-ն չի աշխատում» է, այլ «AI-ի արդյունավետությունը պետք է չափվի այնպես, ինչպես ցանկացած այլ բիզնես ներդրում»։

📉 Դաս Յուրաքանչյուր Բիզնեսի Համար

Uber-ի դասը արդիական է ոչ միայն խոշոր կորպորացիաների, այլև բոլոր չափերի բիզնեսների համար։ Հայաստանում, որտեղ թվային տրանսֆորմացիան արագացված տեմպերով է ընթանում, շատ ընկերություններ շտապում են ներդնել AI-ն առանց հստակ ռազմավարության։ Uber-ի դեպքը զգուշացնում է. մի ներդրեք տեխնոլոգիայի մեջ միայն այն պատճառով, որ բոլորն անում են դա։

SiTech-ում մենք հավատում ենք, որ AI-ն գործիք է, ոչ թե նպատակ։ Uber-ի դասը հիշեցնում է մեզ, որ տեխնոլոգիան պետք է ծառայի բիզնես նպատակներին, և ոչ թե հակառակը։ Հայաստանյան բիզնեսների համար սա նշանակում է, որ AI-ի ներդրումը պետք է լինի մտածված, աստիճանական և չափելի։

Հիշեք. նույնիսկ $3,4 միլիարդանոց բյուջե ունենալով, AI-ի մեջ գումար ներդնելը ավտոմատ հաջողություն չի նշանակում։ Կարևորը ճիշտ ռազմավարությունն է, ճիշտ ցուցանիշները և ճիշտ ակնկալիքները։ SiTech-ն օգնում է ձեզ մշակել ճիշտ AI ռազմավարություն, որը կբերի իրական արդյունքների։

📖 Կարդացեք բնօրինակ հոդվածը The Verge-ում