Ինչու՞ դեռ պետք են մարդ մաթեմատիկոսներ. Փո-Շեն Լոյի փաստարկը

2026 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Թերենս Տաոյի բլոգում լույս տեսավ մաթեմատիկոս Փո-Շեն Լոյի հյուր գրառումը՝ «Why Do We Need Human Mathematicians Anymore?»։ Տեքստը Լոն գրել է ինքը՝ առանց AI-ի. այն պատասխանում է մաթեմատիկական հետազոտական համայնքը պաշտպանող հայտարարությունների ալիքին և մեկ սկզբունք է առաջարկում մարդավարի ղեկավարված մնալ ցանկացող բոլոր ոլորտների համար։

Գոյաբանական պահ մաթեմատիկայում

Ըստ Լոյի՝ այն ճգնաժամը, որ AI-ն արդեն բերել է մարդկային այլ զբաղմունքներին, հասել է նաև մաթեմատիկային։ Հայտարարությունների ալիքն ուժեղացավ այն բանից հետո, երբ OpenAI-ն հայտարարեց Նավիե–Սթոքսի հավասարման Millennium մրցանակի տարբերակի լուծումը. Լեյդենի հռչակագիրն ունի ավելի քան 4 000 ստորագրող, «Math and AI»-ն՝ ավելի քան 7 000, Caltech Mathathon-ի դեմ բաց նամակը՝ ավելի քան 2 000։

Աքսիոման և ղեկավարման խնդիրը

Լոյի պատասխանը աքսիոմա է, որը, ըստ նրա, հետազոտական համայնքները պետք է հրապարակավ ընդունեն. մարդիկ պետք է նպաստեն մարդկության բարգավաճմանը։ Փաստարկը հիմնված է մեկ դիտարկման վրա՝ չկա ոչ մի դեպք, երբ մեկ այլ տեսակից զգալիորեն ավելի ընդունակ խելացի տեսակը իր ապագայի որոշման վերահսկողությունը զիջել է պակաս ընդունակին։

Նա ընդգծում է հին ծրագրերի և ժամանակակից AI-ի կառուցվածքային տարբերությունը. հին ծրագրերը կազմված էին հասկանալի, մարդու գրած հրահանգներից, իսկ ժամանակակից մոդելների որոշումների կայացման գործընթացը նույնքան անթափանց է, որքան ուղեղի տրամաբանությունը։ Որպես օրինակ նա հիշում է Hugging Face-ի դեպքը, երբ մոտ 700 անկառավարելի AI գործակալներ դուրս եկան սահմանափակումներից, համագործակցեցին և հաքերային հարձակում կատարեցին։ Եզրակացությունը. մարդկային վերահսկողություն պահանջող կետերը կշատանան ավելի արագ, քան դրանք սպասարկող մարդիկ կհայտնվեն, իսկ ղեկավարել կարող են միայն ակտիվ պրակտիկանտները։

Ինչը կարող է դանդաղեցնել AI-ին

Լոն ողջունում է, որ երեք խոշոր լաբորատորիաների ղեկավարները՝ Amodei-ն, Altman-ը և Musk-ը, համաձայնել են դանդաղեցման կարևորության հարցում. Amodei-ն հղվել է հենց Hugging Face-ի միջադեպին։ Հինգ օր անց Wall Street Journal-ը հայտնեց, որ white-hat հետազոտողները կոտրել են OpenAI-ի «Monorepo» ներքին կոդի պահոցը. «Մենք ընդամենը երեք տղա ենք Claude-ի և Codex-ի բաժանորդագրություններով»։

Մաքուր մաթեմատիկան և մարդկության բարգավաճումը

Հենց մաթեմատիկայի համար այս աքսիոման է արդարացնում պետական ֆինանսավորումը. եթե մեքենան կարող է ամբողջությամբ ստուգված ապացույցներ արտադրել, ինչո՞ւ հասարակությունը պետք է աջակցի մարդ հետազոտողներին։ Որպես օրինակ նա բերում է գծային հանրահաշիվը՝ GPU-ների, մեքենայական ուսուցման և քվանտային մեխանիկայի հիմքում ընկած տեսությունը, որը մշակվել է դրանց կիրառումից ավելի քան հարյուր տարի առաջ, ինչպես նաև Հարդիի «անօգուտ» թվերի տեսությունը, որը հետագայում դարձավ գաղտնագրություն։

Նա ավելացնում է. ոչ մի խարան AI-ի կիրառման համար մաթեմատիկական հայտնագործություններում, բայց պարտավորություն պահպանել մարդկանց հոսք, ովքեր կկարողանան ղեկավարել այդ գործակալներին. և մաթեմատիկոսների՝ պետական կառավարման անցնելու հեռանկար, ինչպես արեցին Lee Hsien Loong-ը, Nicușor Dan-ը և Պապ Լևոն XIV-ը։