Քամին ու արևը Գերմանիայում առաջին անգամ գերազանցեցին հանածո վառելիքին

2025 թվականին Գերմանիայում առաջին անգամ քամու և արևի էներգիան միասին ավելի շատ էլեկտրաէներգիա արտադրեց, քան հանածո վառելիքը. այս եզրակացությունը բխում է Carbon Brief-ի՝ Energy Institute-ի «Համաշխարհային էներգետիկայի վիճակագրական տեսության» տվյալների վերլուծությունից։ Այս նույն շրջադարձը առաջին անգամ ապրեց նաև Եվրամիությունը որպես ամբողջություն. 2025-ին միության մակարդակով նույնպես քամին ու արևը գերազանցեցին հանածո վառելիքով արտադրությունը։

Շրջադարձը թվերով

Քամու ու արևի կայանները միասին արտադրեցին 225 տերավատտ-ժամ (ՏՎտժ) էլեկտրաէներգիա՝ ընդհանուր ծավալի 44%-ը, հանածո վառելիքի 217 ՏՎտժ-ի (43%) դիմաց։ Այս փոփոխությունը Գերմանիայի «Energiewende» ռազմավարության շրջանակում արևային և ցամաքային քամու էներգիայի երկու տասնամյակ տևած արագ աճի արդյունք է. երկիրը հրաժեշտ է տալիս և՛ ածխին, և՛ միջուկային էներգիային։

Նպատակները և միջուկայինից հրաժարումը

Գերմանիան նախատեսում է մինչև 2030 թվականը տեղադրել 115 գիգավատտ (ԳՎտ) ցամաքային քամու հզորություն. միայն 2025-ին հաստատվեց ռեկորդային 20,8 ԳՎտ նոր հզորություն։ Պաշտոնական նպատակները պահանջում են ամբողջ տնտեսության ցանցային զրո արտանետումներ մինչև 2045 թվականը, էլեկտրաէներգիայի սպառման մեջ վերականգնվող աղբյուրների 80% մասնաբաժին մինչև 2030-ը և «մեծապես կլիմայական չեզոք» էներգահամակարգ մինչև 2035 թվականը։ Միջուկային էներգիայից հրաժարվելու պատճառով՝ Energiewende-ի հիմնական բաղադրիչներից մեկը, Գերմանիան ստիպված է վերականգնվող աղբյուրների վրա ավելի շատ հենվել, քան հարևանները՝ օրինակ Ֆրանսիան ու Մեծ Բրիտանիան։ Քրիստոնեա-դեմոկրատ կանցլեր Ֆրիդրիխ Մերցը այս տարվա սկզբին միջուկայինից հրաժարումը անվանեց «ռազմավարական սխալ», սակայն նրա կառավարությունը բացառել է սովորական միջուկային էներգիա վերադառնալը։

Ածուխը և քաղաքական դիմադրությունը

Ածուխը մոտ ապագայում ավելի մեծ մարտահրավեր է մնում. Գերմանիան դրանից շատ ավելի կախված է, քան Եվրոպայի երկրների մեծ մասը, իսկ պաշտոնական վերջնաժամկետը «ոչ ուշ, քան 2038 թվականը» է, թեև փորձագետները կարծում են, որ երկիրը ածուխից կհրաժարվի մի քանի տարի շուտ՝ չնայած էներգետիկ ճգնաժամի ընթացքում առաջացած ճնշմանը։ Այժմ վերականգնվող աղբյուրներն այլ տիպի դիմադրության են բախվում՝ ծայրահեղ աջ «Գերմանիայի համար այլընտրանք» (AfD) կուսակցության աճող ընդդիմությանը, մինչ ընթացիկ կոալիցիան ինքն է կառուցում նոր գազային էլեկտրակայաններ՝ օրենքով սահմանված որպես կամրջային տեխնոլոգիա, որոնք մինչև 2045 թվականը պետք է անցնեն կանաչ ջրածնի։ AfD-ից դուրս գրեթե ոչ ոք չի կոչում ամբողջությամբ չեղարկել ածուխից հրաժարման ծրագիրը, սակայն կառավարությունը օգոստոսին պետք է հրապարակի ժամկետների վերանայումը, ինչը կդառնա հաջորդ փորձությունը՝ որքան հաստատուն է Բեռլինը պատրաստ պահել իր կուրսը։