30 წლიანი პატიმრობა ზინების ტრანსპორტირებისთვის: სიტყვის თავისუფლების კრიზისი

The Intercept-ში 2026 წლის 26 ივნისს გამოქვეყნებულ აზრის სტატიაში Freedom of the Press Foundation-ის ადვოკატირების დირექტორი Seth Stern და ტეხასში დაპატიმრებული მწერალი და აქტივისტი Jeremy Busby აღწერენ საქმეს, რომელსაც სიტყვის თავისუფლებისთვის განგაშის სიგნალად მიიჩნევენ.

განაჩენები

Daniel „Des“ Sanchez Estrada-ს 30 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს ზინების — თვითგამოცემული ბუკლეტების — ყუთის ტრანსპორტირებისთვის, რომლებიც მან თავად არ დაწერა. იგი 2026 წლის 23 ივნისს, სამშაბათს, მსჯავრდებულ რვა ადამიანს შორის იყო, რომლებსაც ჯამში 450 წელი მიუსაჯეს — ეს პირველი პატიმრობის განაჩენებია ე.წ. „ანტიფას“ წინააღმდეგ NSPM-7-ის ჩარჩოში, პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ტერორიზმის წინააღმდეგ ბრძოლის მემორანდუმის მიხედვით.

ბრალდების ვერსიით, Sanchez-მა ზინები, რომლებშიც ანარქიზმზე და სხვა ანტისამთავრობო იდეებზე იყო საუბარი, მისი მეუღლის, Maricela Rueda-ს საქმეში მტკიცებულებების დასამალად გადაადგილა. Rueda 2025 წლის 4 ივლისს ტეხასში, Prairieland-ის იმიგრაციის ციხესთან გამართულ აქციას ესწრებოდა, სადაც პოლიციელი დაჭრეს; მას სროლა ან მასთან რაიმე კავშირი არ დაბრალებია, თუმცა მას თავად 70 წელი მიუსაჯეს.

რატომ არის ეს საზღვარი

სტატიის ავტორები აღნიშნავენ, რომ იმ ლოგიკით, რომლითაც მსჯავრი აშენდა, მრავალწლიანი პოლიტიკური ბუკლეტების ფლობა, რომლებშიც აქციისა თუ სროლის შესახებ არაფერი წერია, შეიძლება დანაშაულის მტკიცებულებად იქცეს. პროკურატურის პოზიციით, სროლის ავტორის პოლიტიკური იდეოლოგიის გაზიარება Rueda-ს და მის თანაბრალდებულებს თანამონაწილეებად აქცევდა — ხოლო Sanchez, ვითომც, ოფიცრებს ცოლის შეხედულებების შესახებ შეტყობინება რომ შეუშალა, ამით თავისი წილი შეიტანა.

ერთ-ერთი პროკურორის სიტყვებით, „ასეთი ექსტრემისტული მრწამსის მქონე ადამიანებს ციხეში მეტი დრო სჭირდებათ — ისინი თვლიან, რომ ძალადობა გამართლებულია“. ფედერალური მოსამართლე Reed O'Connor, განაჩენის გამოტანისას, როგორც ცნობილია, ამბობდა, რომ სურდა „მსგავსი იდეოლოგიის მქონე ყველასთვის გზავნილის გაგზავნა“.

NSPM-7 და მისი მოქმედების არე

NSPM-7, რომელიც გასულ სექტემბერში გამოიცა, ფედერალურ უწყებებს „ანტიფაშისტური“ მოქმედი პირების ქსელების დაშლას დაავალებს — ეს განზრახ ზედმეტად ფართო ტერმინია, რომელიც მოგვიანებით გააფართოვეს იმ ადამიანებზე, ვისაც „ექსტრემალური შეხედულებები აქვს იმიგრაციაზე, რადიკალურ გენდერულ იდეოლოგიაზე და ანტიამერიკულ განწყობაზე“.

სტატია ასევე იხსენებს CNN-ის ყოფილ წამყვანს Don Lemon-სა და დამოუკიდებელ ჟურნალისტ Georgia Fort-ს, რომლებიც მინესოტაში ეკლესიასთან აქციის ლაივ-სტრიმის გამო დაადანაშაულეს, შემდეგ კი მთავრობამ მათი YouTube-არხების გამომწერების ვინაობის მისაღებად ორდერი მოითხოვა — მოსამართლემ ეს მოთხოვნა უარყო. ავტორები აღნიშნავენ, რომ იუსტიციის დეპარტამენტი ამტკიცებდა, თითქოს ჟურნალისტებისთვის წყაროებისგან მიღებული დოკუმენტები კონტრაბანდად შეიძლება ჩაითვალოს.

ისინი მიდიან დასკვნამდე, რომ ასეთი საქმეები ჩიხს ქმნის: რაც მეტ ადამიანს იძიებენ იმ იდეებთან შეხებისთვის, რომლებსაც ხელისუფლება საშიშად მიიჩნევს, მით უფრო მეტს უჩნდება სურვილი დამალოს საკუთარი მოსაზრებები — თუმცა ამით ისინი თავად რისკავენ დააშავონ თავი.