AI, ტარიფები, იშვიათი მინერალები: რას უნდა ველოდოთ ტრამპისა და სი ძინპინის სამიტს

გაეროს გენერალური ასამბლეის კვირაში ყველაზე მოსალოდნელი მოვლენა დონალდ ტრამპისა და სი ძინპინის შეხვედრაა. დიპლომატიური აქტივობა ძირითადად ნიუ-იორკში მიმდინარეობს, პირისპირ საუბარი კი თეთრ სახლში გაიმართება.

ტრამპი სი ძინპინს ოთხშაბათს, 23 სექტემბერს, Joint Base Andrews-ის სამხედრო ბაზაზე პირადად დახვდება — უჩვეულო ჟესტი, რადგან აშშ-ის პრეზიდენტები უცხო ლიდერებს აეროპორტში ჩვეულებრივ არ ეგებებიან. შეხვედრის დღის წესრიგს წინასწარ ადგენს აშშ-ის დელეგაცია ფინანსთა მინისტრ სკოტ ბესენტისა და ვაჭრობის წარმომადგენელ ჯეიმისონ გრირის ხელმძღვანელობით, ჩინეთის ვიცე-პრემიერ ხე ლიფენთან შეხვედრაზე.

სავაჭრო დროებითი შეთანხმება 10 ნოემბერს იწურება

ბუსანში ტრამპისა და სის შეხვედრის შედეგად მიღწეული სავაჭრო დროებითი შეთანხმება 10 ნოემბერს იწურება. ორივე მთავრობამ უნდა გადაწყვიტოს მისი გახანგრძლივება; შეთანხმებამ ტარიფებით დაშინება შეამსუბუქა და პორტის მოსაკრებლები შეაჩერა.

გახანგრძლივების გარდა, ლიდერებმა შესაძლოა დაადგინონ შესყიდვის სამიზნეები საკვანძო პროდუქტებზე — სოფლის მეურნეობა, ენერგორესურსები და Boeing-ის თვითმფრინავები. შესაძლოა გაგრძელდეს მოლაპარაკება დაახლოებით 30 მილიარდი დოლარის ღირებულების „არასენსიტიური“ საქონლის პაკეტზე, რომელიც დაახლოებით ათ კატეგორიას მოიცავს, თუმცა მოცულობაზე შეთანხმება ჯერ არ არის.

იშვიათი მინერალები და ხელოვნური ინტელექტის რბოლა

ბუსანის შეთანხმების მთავარი პუნქტი ჩინეთის მიერ იშვიათი მიწებისა და მინერალების ექსპორტზე დაწესებული შეზღუდვების მოხსნა იყო: ეს მასალები კრიტიკულია ავტომობილების წარმოებისთვის, თავდაცვისა და ტექნოლოგიებისთვის, მათ შორის AI-ისთვის საჭირო აპარატურისთვის. ვაშინგტონი სტაბილურ მიწოდებას ითხოვს, პეკინი კი ბაზარზე დომინანტურ პოზიციას მოლაპარაკების მაგიდასთან მისასვლელად იყენებს.

ფინანსთა მინისტრის სკოტ ბესენტის თქმით, ორმხრივი შეხვედრის დღის წესრიგში ხელოვნური ინტელექტის უსაფრთხოება იქნება. ეს ბიზნეს-ლიდერების მთავარი მოთხოვნა იყო, თუმცა ინდუსტრია ერთიანი არ არის: პეკინს ჩინურ ტექნოლოგიებზე შეზღუდვების შემსუბუქება სურს, ზოგ ამერიკულ კომპანიას კი ჩინეთთან ჩამორჩენის შიში აქვს. ტრამპი შიდა დონეზე რეგულირებისკენ მოწოდებებს უარყოფს, დისკუსია კი ჩიპების ექსპორტის კონტროლზე მიმდინარე მოლაპარაკებებს უკავშირდება.

ტაივანი, ირანი და გეოპოლიტიკური ფონი

სავაჭრო მოლაპარაკებები ორივე ქვეყნის ყველაზე მგრძნობიარე გეოპოლიტიკურ პოზიციებს შორის მიმდინარეობს. ჩინეთმა სამიტიდან გასვლით დაიმუქრა, თუ აშშ ტაივანისთვის იარაღის ახალ მიწოდებას დაამტკიცებს. მოსალოდნელია, რომ მხარეები ჩინეთის ირანთან ეკონომიკურ კავშირებსა და დაკავებულ უცხოელებზეც ისაუბრებენ.

ვაშინგტონი ჩინურ პროდუქტებზე და ბაზრებზე უფრო ფართო წვდომას, კრიტიკულ მინერალებსა და უსაფრთხოების ნაწილში კონკრეტულ ვალდებულებებს ითხოვს; პეკინი ტარიფებისა და შეზღუდვების შემსუბუქებას ელოდება. მაისში პეკინში გამართული შეხვედრა სიმბოლური ჟესტებით იყო სავსე, კონკრეტული დათმობები კი მინიმალური აღმოჩნდა. „ვფიქრობ, რაღაც შედეგები მაინც იქნება, რადგან პრეზიდენტების დონის სამიტია მოსალოდნელი, მაგრამ არ ვგრძნობ, რომ რაიმე გარღვევის ზღვარზე ვართ“, — განუცხადა CNBC-ს ანა ეშტონმა, ჩინეთის სავაჭრო ანალიტიკოსმა და Ashton Intelligence-ის დამფუძნებელმა. „სავარაუდოდ, სტატუს კვო ორივე მხარის საუკეთესო მოლოდინია.“