Amiga-ს ეკრანები: პლანარული გრაფიკა, copper-ის ეფექტები და ერთდროული დისპლეები

Commodore Amiga-ს თავისებური თვისება ეკრანები იყო: პროგრამას ერთდროულად რამდენიმე ეკრანის გახსნა შეეძლო, თითოეული საკუთარი გარჩევადობით, ფერების სიღრმითა და პალიტრით. ამას datagubbe.se-ის ტექნიკური პრაიმერი ეხება.

ავტორი ძირითადად OCS-ს (Original ChipSet) განიხილავს: ECS-სა და AGA-ზე ზოგიერთი შეზღუდვა მოიხსნა, პრინციპები კი იგივე დარჩა.

ეკრანი, როგორც ოპერაციული სისტემის ცნება

Amiga-ზე „ეკრანი“ ოპერაციული სისტემის ტერმინია: არე, რომელზეც გრაფიკა იხატება. Amiga Hardware Reference Manual-ში მას „playfield“ ჰქვია.

CRT ეპოქაში სხვადასხვა გარჩევადობის ეკრანის გახსნა ჩვეულებრივი იყო, დღეს ერთ ფიქსირებულ არეს ვიყენებთ. მეხსიერება ძვირი იყო და Amiga მცირე RAM-ს ინაწილებდა CPU-ს, ვიდეოსა და აუდიოს შორის.

ინდექსირებული პალიტრა და პლანარული გრაფიკა

Amiga ინდექსირებულ პალიტრას იყენებს: ფერის რეგისტრებში 12-ბიტიანი სივრციდან (AGA-ზე 24-ბიტიანიდან) არჩეული ფერები ინახება. სიღრმეს bitplane-ები განსაზღვრავს: ერთი ორ ფერს იძლევა, ხუთი 32-ს, რვა (AGA) 256-ს; პლანარული გრაფიკის გამო ყოველი სიბრტყე ცალკე ინახება, ამიტომ პიქსელის ფერი ყველა მათგანში იცვლება.

OCS-სა და ECS-ზე bitplane-ების რაოდენობა გარჩევადობაზეა დამოკიდებული, რადგან რეჟიმები PAL და NTSC ტელევიზორისთვის იყო გათვლილი. PAL-ზე დაბალი გარჩევადობა 320x256 პიქსელია (ინტერლეისით 320x512) და 32 ფერამდე, მაღალი 640x256 (640x512) და 16 ფერამდე; overscan-ით არე 724x283 პიქსელამდე იზრდება. მეექვსე bitplane HAM (Hold-And-Modify) ან EHB (Extra Half-Brite) რეჟიმს ემსახურება.

copper, ეკრანების გადათრევა და dual playfields

Amiga სათამაშო მანქანად იგეგმებოდა, ამიტომ გრაფიკის აპარატურა ძლიერი აქვს: ეკრანის გადაადგილება მყისიერია, სქროლვა კი იმდენად სწრაფი, რომ სამუშაო მაგიდა ხილულ არეზე დიდი შეიძლება იყოს. ეკრანები ერთმანეთზე გადაფარებითაც შეიძლება, copper კი ფერის რეგისტრს ყოველ ჰორიზონტალურ ხაზზე ცვლის და „copper gradient“-ებს ქმნის.

რადგან თითოეულ ეკრანს საკუთარი 32 ფერი აქვს, თამაშს 64 ან მეტი ფერის ერთდროულად ჩვენება შეუძლია. dual playfields-ის დროს წინა ეკრანის ფერის ინდექსი 0 გამჭვირვალე ხდება და უკანა ეკრანს აჩვენებს.

ეკრანების გადათრევა ყველაზე ცნობილი ხრიკია: სათაურის ზოლის მაუსით ქვევით გადათრევით ჩანს უკან გაშვებული პროგრამა. ავტორის თქმით, პრაქტიკული სარგებელი შეზღუდულია, თუმცა 1985 წელს ეფექტი შთამბეჭდავი უნდა ყოფილიყო; სტატიას 7 MHz-იანი Amiga 600-ის ვიდეოც ახლავს.

რატომ ჟღერს ეს დღესაც თანამედროვედ

პრაიმერი აღნიშნავს, რომ ზოგი პროგრამა დღესაც სრულ ეკრანზე უკეთ მუშაობს: 80-სვეტიანი ტერმინალი ან კლასიკური ფაილების მენეჯერი 5:4 პროპორციაში უფრო ბუნებრივად გამოიყურება. Directory Opus-ში კურსორის ეკრანის კიდეზე მირტყმა მშობელ დირექტორიაში გადაგიყვანთ. ავტორის დასკვნით, Amiga-ს ეკრანები მეხსიერების ეკონომიას, მოქნილ გარჩევადობასა და მრავალდავალებიანობას აერთიანებდა.