DoJ-ის ბრალდებით, აშშ-ის უწყებებმა იმავე რუსული ოპერაციისგან ფორენსიკის პროგრამა იყიდეს, რომელიც FSB-ს ამარაგებდა

აშშ-ის იუსტიციის დეპარტამენტის (DoJ) ცნობით, თავდაცვისა და შიდა უსაფრთხოების უწყებები ციფრული ფორენსიკის პროგრამებს იმავე რუსული ოპერაციისგან ყიდულობდნენ, რომელიც მოსკოვის უსაფრთხოების სამსახურებს ამარაგებდა. Oxygen Forensics-ის CEO Lee Reiber-სა და რუსეთის მოქალაქე Oleg Sergeyevich Davydov-ს თაღლითობის შეთქმულებაში ბრალი წაუყენეს — მათ, სავარაუდოდ, დამალეს კომპანიის რუსული საკუთრება და პროგრამის შექმნის ადგილი.

ვირჯინიის ალექსანდრიაში დაფუძნებული Oxygen Forensics ფორენსიკის ხელსაწყოებს თავდაცვის დეპარტამენტსა და DHS-ის სამ ქვედანაყოფს ყიდდა: Secret Service-ს და მის National Computer Forensics Institute-ს (NCFI), Homeland Security Investigations-სა და DHS-ის გენერალურ ინსპექტორს.

დამალული საკუთრება

პროკურორების ვერსიით, კომპანია თავს დამოუკიდებელ ამერიკულ ბიზნესად წარმოაჩენდა, სინამდვილეში კი კვიპროსის ჰოლდინგის მეშვეობით მისი მფლობელები და მმართველები, Davydov-ის ჩათვლით, ხუთი რუსეთის მოქალაქე იყვნენ. იმავე ხუთ ადამიანს ეკუთვნოდა რუსული კომპანიაც, რომელსაც 2022 წლის სექტემბრამდე Oxygen Software LLC ერქვა, ახლა კი MKO Systems LLC ჰქვია.

აფიდავიტის მიხედვით, პროგრამას რუსეთში მომუშავე დეველოპერები წერდნენ, MKO კი იქ მას სხვა სახელებით ყიდდა — მომხმარებლებს შორის, ცნობით, FSB, რუსეთის საგამოძიებო კომიტეტი და შინაგან საქმეთა სამინისტრო იყო. Davydov რუსული კომპანიის CTO იყო.

სანქციები და ყალბი დეკლარაციები

2022 წლის დასაწყისში, უკრაინაში შეჭრის საპასუხოდ, აშშ-მა რუსეთის წინააღმდეგ სანქციები გააფართოვა. პროკურორების თქმით, მარტში Reiber კომპანიის CEO-დ, პრეზიდენტად და სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარედ დაინიშნა, რუსი მფლობელები კი საჯარო დოკუმენტაციიდან გაქრნენ, თუმცა ანაზღაურებას მაინც თავად განსაზღვრავდნენ და კომპანიის საბანკო ანგარიშებზე ხელმოწერის უფლება ჰქონდათ.

Reiber-მა 2022 წლის დეკემბერსა და 2023 წლის ოქტომბერში დაადასტურა, რომ კომპანიას უმაღლესი მფლობელი არ ჰყავდა; 2024 წლის ივლისში Oxygen-მა თავდაცვის დეპარტამენტს უთხრა, რომ უცხოელი მის გადაწყვეტილებებს არ აკონტროლებდა. 2023 წლის ნოემბერში ჟურნალისტის კითხვის შემდეგ, პროკურორების მიხედვით, Reiber-მა Davydov-ს მისწერა, რომ პუბლიკაცია „შეიძლება მთელი ეს შესაძლებლობა გაანადგუროს“ — საუბარი მოლოდინში მყოფ NCFI-კონტრაქტს ეხებოდა — და რომ კომპანიის „არსებობა სასწორზეა“. NCFI-მ ხუთწლიანი კონტრაქტი 2024 წლის სექტემბერში გასცა.

დაკავებები, ჩამორთმევა და სასჯელი

საჩივრის მიხედვით, 2026 წლის მარტშიც კი Reiber-მა DHS-ის თანამშრომლებს უთხრა, რომ პროგრამის შექმნაში რუსები არ მონაწილეობდნენ და რუსეთში არავის ჰქონდა წვდომა იმ გარემოზე, სადაც ის იწყობოდა. პროკურორების თქმით, პროგრამა რუსეთში, Davydov-ის ხელმძღვანელობით მომუშავე გუნდმა დაწერა, cloud-გარემოში, რომელსაც ერთ-ერთი რუსი მფლობელი ადმინისტრირებდა.

Reiber (55 წლის) აიდაჰოში დააკავეს და გირაოს სანაცვლოდ გაათავისუფლეს. Davydov (52 წლის) ლონდონის ჰითროუს აეროპორტში დააკავეს სტამბოლის რეისზე ასვლამდე; აშშ მისი ექსტრადიციის მოთხოვნას აპირებს. ხელისუფლებამ ასევე ჩამოართვა კომპანიის საბანკო ანგარიშები, დაახლოებით 57 დომენი და სხვა კიბერსინფრასტრუქტურა. საჩივარი მავნე კოდსა და უნებართვო წვდომას არ ახსენებს; დამნაშავედ ცნობის შემთხვევაში თითოეულს 20 წლამდე პატიმრობა ემუქრება. ეს მხოლოდ ბრალდებებია — ორივე უდანაშაულოდ ითვლება.