რამდენად ზუსტი აღმოჩნდა ედ ზიტრონის AI-სკეპტიკური პროგნოზები?

პროგრამული ინჟინერი დენ ლუ აქვეყნებს მიმოხილვას, რომელშიც AI-ის ინდუსტრიის ერთ-ერთი ყველაზე ხშირად ციტირებული კრიტიკოსის, ედ ზიტრონის, პროგნოზების ისტორიას ამოწმებს. სტატია ადარებს მის საჯარო წინასწარმეტყველებებს, ძირითადად „Where's Your Ed At“ ბიულეტენიდან, იმასთან, რაც რეალურად მოხდა.

Meta, Google და Microsoft „კვდებიან“

ლუ განიხილავს 2024 წლის ნოემბრის გამოსვლას, სადაც ზიტრონი ამბობდა, რომ Meta-სა და Google-ის მსგავსი ტექნოლოგიური გიგანტები კვდებიან და AI-ზე „იწვალებიან“, რადგან ზრდა აღარ იციან. Meta-ს მან „მომაკვდავი პროდუქტი და მომაკვდავი კომპანია“ უწოდა.

ფინანსური მონაცემები სხვა სურათს აჩვენებს. Meta-ს შემოსავალი და საოპერაციო მოგება 2023 წლის $135B-იდან და $47B-იდან 2025 წელს $201B-მდე და $83B-მდე გაიზარდა, 2026 წლის პირველ ნახევარში კი $117B და $42B შეადგინა. Alphabet-ის მაჩვენებლები 2023 წელს $307B და $84B იყო, 2025 წელს — $403B და $129B; Microsoft-ის — $228B და $101B, 2025 წელს $305B და $143B. ლუს აზრით, ამ ციფრებით AI ვერ იქნება უიმედო ნაბიჯი კომპანიებისთვის, რომლებსაც იდეები გამოელიათ.

ის ასევე მიუთითებს სუსტ მტკიცებულებებზე: ზიტრონი Facebook-ის აქტიური მომხმარებლების შემცირებაზე მესამე მხარის — Similarweb-ის — მონაცემებით საუბრობდა და არა Meta-ს საკუთარი ანგარიშებით, თუმცა კომპანიამ ამ მაჩვენებლის გამოქვეყნება 2023 წლის დეკემბერში შეწყვიტა, არსებული შეფასებები კი ზრდაზე მიუთითებს.

პროგნოზების სია

სტატიაში ათობით პროგნოზია მოყვანილი და თითქმის ყველა მცდარად არის მონიშნული. 2024 წლის დასაწყისში ზიტრონი წერდა, რომ გენერატიული AI შესაძლებლობების ზედა ზღვარს უახლოვდებოდა და იკითხავდა, დადგა თუ არა „AI-ის პიკი“. მოგვიანებით ის ამბობდა, რომ ინდუსტრიას საწვრთნელი მონაცემები ეწურება, OpenAI-ს ზრდა ჩერდება, მოდელები აღარ ძლიერდება და გენერატიული AI „ჩიხში შესული ტექნოლოგიაა“.

ფინანსური პროგნოზებიც მცდარი აღმოჩნდა. ზიტრონმა OpenAI-ს საკუთარი პროგნოზი — 2025 წელს $11.6B შემოსავალი — „აბსურდული“ უწოდა, თუმცა ეს მაჩვენებელი გადააჭარბა. Anthropic-ის 2027 წლის $34.5B-იანი შეფასება „სასაცილო“ უწოდა. განაცხადა, რომ Google-ის სუნდარ ფიჩაი სამსახურიდან უნდა გაეთავისუფლებინათ იმ მტკიცებისთვის, რომ Gemini 2025 წლის ბოლომდე 500 მილიონ მომხმარებელს მიაღწევდა — მოდელი 750 მილიონს გადასცდა. Cursor-ის სიკვდილიც იწინასწარმეტყველა, თუმცა კომპანია $60B-იან გარიგებამდე მივიდა. 2025 წლის ოქტომბერში მან AI-ბაბლის გასკდომა „არაუგვიანეს 2026 წლის მეორე კვარტლისა“ იწინასწარმეტყველა.

მსჯელობაც, არა მხოლოდ შედეგები

ლუ ხაზს უსვამს, რომ ამოწმებდა არა მხოლოდ შედეგებს, არამედ მსჯელობასაც. ის მოჰყავს ტიმოთი ბ. ლის მიმოხილვა იმ ცხრილისა, რომლითაც ზიტრონმა Anthropic-ის შემოსავალი გამოთვალა — მასში კვირები არასწორად იყო დათვლილი და 30 თებერვალიც კი ფიგურირებდა — და Juho Snellman-ის კომენტარები, რომ ზიტრონის ციფრები ხელის გულზე კარტების თამაშია.

ავტორი ზიტრონს 2022 წელს გაანალიზებულ ფუტუროლოგებს, მათ შორის რეი კურცვეილს, ადარებს: ორივე ციფრებით ქმნის სანდოობის ილუზიას და წარუმატებელ პროგნოზებს დროში წინ წევს. ლუ აღნიშნავს, რომ AI-ის მიმართ ძლიერი პოზიცია არ აქვს, აქციებს მხოლოდ საინდექსო ფონდებით ფლობს და Google-ის ძიების ხარისხი თავადაც გააკრიტიკა. მისი აზრით, AI-ის შესაძლო კრახიც კი მხოლოდ გადაანაწილებდა, თუ ვინ იღებს სარგებელს უკვე არსებული შესაძლებლობებიდან.