Knoppix: live Linux, რომელიც CD-დან ან USB-დან ჩაიტვირთება ინსტალაციის გარეშე

Knoppix — დისტრიბუტივი, რომელმაც პოპულარობა მოუტანა იდეას სრულფასოვანი Linux-სისტემისა, რომელიც მყარ დისკს არ ეხება — კვლავ knopper.net-ზეა ხელმისაწვდომი და მისი მთავარი დაპირება ორი ათწლეულის შემდეგაც უცვლელია: ჩატვირთვადი live სისტემა აპარატურის ავტომატური ამოცნობით, ინსტალაციის გარეშე.

Linux, რომელიც მყარ დისკს არ ეხება

პროექტის აღწერის მიხედვით, Knoppix არის ჩატვირთვადი live სისტემა CD-ზე, DVD-ზე ან USB-flash-ზე; ის GNU/Linux-პროგრამების შერჩეულ კრებულს, აპარატურის ავტომატურ ამოცნობასა და ვიდეობარათების, ხმის ბარათების, SCSI და USB მოწყობილობების მხარდაჭერას მოიცავს. მისი გამოყენება შესაძლებელია როგორც პროდუქტიული სამუშაო დესკტოპი, სასწავლო დისკი, დაზიანებული მანქანების აღდგენის სისტემა ან კომერციული პროგრამების დემონსტრირების პლატფორმა.

ამას „ადგილზე გაშლის“ (on-the-fly) კომპრესია შესაძლებელს ხდის: ერთ CD-ზე 2 გბ-მდე შესრულებადი პროგრამა ეტევა, DVD „Maxi“ გამოცემაზე კი 9 გბ-ზე მეტი. დოკუმენტაციის მიხედვით, DVD-ზე დაახლოებით 4 000 პაკეტია — გაულექსავი სახით 10 გბ-ზე მეტი, რაც სტანდარტულ 4.7 გბ დისკზე თავსდება. მოთხოვნები მოკრძალებულია: i486-თავსებადი პროცესორი და გრაფიკული დესკტოპისთვის მინიმუმ 200 მბ RAM (საოფისე მუშაობისთვის რეკომენდებულია 500 მბ).

რა არის 9.1 ვერსიაში

ბოლო საჯაროდ ჩამოტვირთვადი გამოცემაა Knoppix 9.1, რომელიც 2021 წლის იანვარში გამოვიდა. ის Debian bullseye-ს ბაზაზეა აწყობილი (ზოგიერთი პაკეტი Debian unstable-იდან აიღეს უფრო ახალი გრაფიკული დრაივერებისა და დესკტოპის პროგრამებისთვის) და მუშაობს Linux-ის 5.10.10 ბირთვსა და Xorg 7.7-ზე. დისტრიბუტივში 32- და 64-ბიტიანი ბირთვებია; ჩამტვირთველი 64-ბიტიან ბირთვს ავტომატურად ირჩევს, თუ პროცესორი მას მხარს უჭერს.

დესკტოპად LXDE გამოიყენება compiz-ის 3D გაფართოებით, ასევე LibreOffice 7.0.4 და GIMP 2.10. სისტემას შეუძლია დესკტოპის ექსპორტი VNC-ითა და RDP-ით, USB-flash-ზე დაყენების შემდეგ მხარს უჭერს UEFI Secure Boot-ს და 1:1 კოპირების შემდეგ ავტომატურად ცვლის ჩასაწერი (overlay) დანაყოფის ზომას გადატვირთვის გარეშე. flash-knoppix სკრიპტით შესაძლებელია დაახლოებით 700 მბ-იანი მინი-გამოცემის აწყობა — ბირთვი, LXDE, მონაცემთა აღდგენის ხელსაწყოები და Chromium-ბრაუზერი — და დაყენებისას პირადი რემასტერინგის გამოყენებაც.

Adriane და ჟურნალთან ერთად გამოცემული ვერსიები

Knoppix-ს მოყვება ADRIANE — მოსაუბრე აუდიო-დესკტოპი და მენიუს სისტემა, რომელიც მუშაობასა და ინტერნეტში მუშაობას უადვილებს დამწყებებს, მათ შორის მომხმარებლებს, რომლებსაც მონიტორთან მხედველობითი კონტაქტი არ აქვთ. გერმანულენოვანი გამოცემები ცალკე გზით მიდიოდა: release notes-ის მიხედვით, Knoppix 9.2 გამოვიდა მხოლოდ გერმანულ Linux Magazine-სა და Linux-User-თან (DELUG edition) ერთად, 2021 წლის აპრილში.

საიტის სიახლეების განყოფილება დღეს იშვიათად ახლდება; უახლესი ჩანაწერი 2025 წლის 22-23 მარტს ქემნიცის Linux-დღეებს ეხება, სადაც პროექტმა გერმანულენოვანი მოხსენება წარადგინა ლექციებსა და გამოცდებში გენერაციული AI-ის შანსებსა და რისკებზე.