„მოქნილი პროგრამები“: Ink & Switch-ის ესე მომხმარებლის კონტროლის დაბრუნებაზე

გასულ წელს გამოქვეყნებულ ესეში კვლევითი ლაბორატორია Ink & Switch ამტკიცებს, რომ პროგრამების შექმნისა და გავრცელების დღევანდელი წესი მომხმარებელს მნიშვნელოვან რამეს ართმევს: საკუთარი ხელსაწყოების მორგების შესაძლებლობას. ტექსტი „Malleable software“ დიზაინის არგუმენტია და არა პროდუქტის განცხადება.

რატომ არის მასობრივი პროგრამები ხისტი

ესეს ერთი ავტორი გუნდის მუშაობას კედელზე მიკრული ბარათებით აღრიცხავდა. დაფა მუდმივად იცვლებოდა, სანამ გუნდი დისტანციური კოლეგებისთვის ვებ-ინსტრუმენტზე გადავიდა; მას შემდეგ ბარათების განსაკუთრებული ზონები გაქრა, რადგან ახალ ინსტრუმენტს მათი წარმოდგენა არ შეეძლო. „სამუშაოს კომპიუტერიზაციამ დამოუკიდებლობის დაკარგვა გამოიწვია“, წერენ ავტორები.

ესე ასევე იხსენებს ექიმსა და მწერალს Atul Gawande-ს, რომელიც აღწერს, თუ როგორ იწვევს მედიცინაში კომპიუტერიზაცია პროფესიული გამოფიტვის რეკორდულ დონეს: ადრე ექიმები ქაღალდის ფორმებში არასაჭირო ველებს გამოტოვებდნენ, დღეს კი პროგრამა მათ შევსებას აიძულებს. Ink & Switch ცალკეულ დეველოპერებს არ ადანაშაულებს: ცენტრალიზებული გუნდი ყველა მომხმარებლის მოთხოვნას ვერ დააკმაყოფილებს.

ნაზი დახრილობა მომხმარებლიდან ავტორამდე

პირველი პრინციპი ჯერ კიდევ 1990 წლის ნაშრომშია აღწერილი: Allan MacLean-მა და EuroPARC-ის კოლეგებმა მორგების სიღრმე საჭირო უნარს შეადარეს და ციცაბო კედლებს „კლდეები“ უწოდეს. გამოსავალი ნაზი დახრილობაა: კონტროლის ყოველი ახალი საფეხური სწავლის მხოლოდ მცირე ნაწილს უნდა მოითხოვდეს.

მათი პროტოტიპი Buttons სრულ პროგრამირებას Lisp-ზე დახრილობის მწვერვალზე ტოვებდა, ისევე როგორც ცხრილები გაძლევს საშუალებას, ჯერ სხვისი ფაილი წაიკითხო, შემდეგ გაფორმება შეცვალო და მერე ფორმულები ჩაასწორო. პარამეტრები და დამატებითი მოდულები დახრილობის დაბლა დგანან, თუმცა პარამეტრები მხოლოდ იმას აჩვენებს, რაც დეველოპერებმა ჩადეს.

ხელსაწყოები და არა აპლიკაციები

აპლიკაციები ავოკადოს საჭრელს ჰგავს, ამბობენ ავტორები: ერთი ამოცანისთვის მოსახერხებელია და სხვა არაფრისთვის გამოდგება, დანა კი ვარჯიშს მოითხოვს, მაგრამ გაცილებით მეტს ახერხებს. უფრო ღრმა პრობლემა იზოლაციაა: ყოველი აპლიკაცია მონაცემებს ცალკე საცავში ინახავს, ამიტომ მათ შორის ინფორმაციის გადატანა ხელით შრომას მოითხოვს.

პროტოტიპები, თემები და ღია კითხვები

მოქნილი ხელსაწყოები მხოლოდ ცალკეულ ადამიანს არ სჭირდება: საავადმყოფოს განყოფილებას ან ოჯახს ერთი საერთო სისტემა სჭირდება, ხოლო ადგილობრივი ჯგუფისთვის დაწერილი პროგრამა ხშირად უფრო ადვილი შესაქმნელია, ვიდრე პროგრამა მთელი მსოფლიოსთვის. ამ მოდელს Clay Shirky „ადგილზე მორგებული პროგრამა“ უწოდა.

Local-first მიდგომაზე დაყრდნობით ლაბორატორიამ Automerge შექმნა, შემდეგ PushPin, Cambria, Farm და Patchwork, სადაც თავად ეს ესე დაიწერა. იქ სიტყვების დამთვლელი ხელსაწყო AI-ის დახმარებით რამდენიმე წუთში აიგო. მხოლოდ AI საკმარისი არ არის, ამბობენ ავტორები.