OONI Probe: ინტერნეტ-ცენზურის გაზომვა მობილურსა და დესკტოპზე
არაკომერციული პროექტი OONI აქვეყნებს უფასო აპლიკაციას, რომლითაც ნებისმიერ მომხმარებელს შეუძლია შეამოწმოს, რომელი ვებგვერდები, მესენჯერები და ცენზურის გვერდის ავლის ხელსაწყოები მუშაობს მის ქსელში, და შედეგები ღია მონაცემად გამოაქვეყნოს.
არაკომერციული ღია პროგრამული უზრუნველყოფის პროექტი Open Observatory of Network Interference (OONI), რომელიც 2012 წელს დაარსდა, აქვეყნებს უფასო ინსტრუმენტს OONI Probe. აპლიკაცია საშუალებას აძლევს ჩვეულებრივ მომხმარებლებს დამოუკიდებლად შეამოწმონ, რომელი ვებგვერდები, მესენჯერები და ცენზურის გვერდის ავლის ხელსაწყოები მუშაობს მათ ქსელში.
პროექტის საინსტალაციო გვერდის მიხედვით, საუბარია ინტერნეტ-ცენზურის შესახებ მსოფლიოში ყველაზე დიდ ღია მონაცემთა ნაკრებზე, რომლის შევსებაშიც ნებისმიერ მომხმარებელს შეუძლია მიიღოს მონაწილეობა. ორგანიზაციის მიზანია, ხალხმა თავად შეძლოს ქსელში არსებული საინფორმაციო კონტროლის გამოვლენა.
რას ზომავს აპლიკაცია
OONI Probe რამდენიმე ტიპის შემოწმებას ატარებს. ერთი მათგანი ადგენს, რომელი ვებგვერდებია დაბლოკილი კონკრეტულ ქვეყანაში. მეორე — NDT ტესტი, რომელიც M-Lab-თან თანამშრომლობით შეიქმნა — ზომავს ქსელის სიჩქარესა და წარმადობას. მესამე შემოწმება ეხება პოპულარულ მესენჯერებს: WhatsApp-ს, Facebook Messenger-სა და Telegram-ს. ამავე ტესტებით მომხმარებელი ამოწმებს, მუშაობს თუ არა მის ქსელში ცენზურის გვერდის ავლის ხელსაწყოები.
სად შეიძლება დაყენება
აპლიკაცია ხელმისაწვდომია მობილურ პლატფორმებზე — Android-სა და iOS-ზე — ასევე დესკტოპზე Windows-ისა და macOS-ისთვის. Linux-ისა და macOS-ის მომხმარებლებს შეუძლიათ ბრძანების ხაზის ვერსიის გამოყენება, რომელსაც ცალკე ინსტალაციისა და გამოყენების ინსტრუქციები აქვს. თითოეულ პლატფორმას თან ახლავს მომხმარებლის სახელმძღვანელო.
რატომ აქვს მნიშვნელობა
ტესტის შედეგები ავტომატურად ქვეყნდება ღია მონაცემად თითქმის რეალურ დროში, ამიტომ ყოველი გაშვება ზრდის ინტერნეტ-ცენზურის გამჭვირვალობას. OONI-ს ცნობით, მისი საზოგადოების ძალისხმევით უკვე გამოქვეყნებულია მილიარდზე მეტი ქსელური გაზომვა 200-ზე მეტი ქვეყნიდან. მონაცემები ხელმისაწვდომია OONI Explorer-ისა და OONI API-ის მეშვეობით, რაც მკვლევარებს, ჟურნალისტებს, აქტივისტებსა და ადამიანის უფლებათა დამცველებს საშუალებას აძლევს ცენზურის შემთხვევები დააფიქსირონ. ორგანიზაცია მომხმარებლებს აფრთხილებს, რომ ტესტირებამდე გაეცნონ მონაცემთა პოლიტიკას და შესაძლო რისკებზე განკუთვნილ დოკუმენტაციას.
SiTech — AI-გაძლიერებული ვებ დეველოპმენტი
ვქმნით სწრაფ, თანამედროვე ვებსაიტებს და AI-ს ვაერთიანებთ ქართული ბიზნესებისთვის. გაქვთ პროექტი ან კითხვა? სიამოვნებით დაგეხმარებით.