„სპაიმარკი, არა ვატერმარკი“ — ესე ფარულ თვალთვალის სიგნალებს ახალ სახელს სთავაზობს

brand.io-ზე გამოქვეყნებული ესეს — „Spymarks, not Watermarks“ — ავტორი ბრენდონ ტომასი მედიაში ფარული მარკირების ახალ სახელს სთავაზობს: სპაიმარკი (spymark) არის ჩაშენებული ფარული სიგნალი, რომელიც ნამუშევარს მომხმარებლის ცოდნისა და თანხმობის გარეშე მიკვლევადს ხდის.

ესე ორ ცნებას ასხვავებს: ვატერმარკი ხილული ნიშანია ავთენტურობის ან მფლობელობის დასადასტურებლად, სპაიმარკი კი თვალთვალისთვის განკუთვნილი უხილავი სიგნალია. ერთი სახელით მოხსენიება, ავტორის აზრით, კერძო ცხოვრების რისკს ფარავს.

SynthID და რიცხვები

ესეს ცენტრალური მაგალითი Google-ის SynthID-ია, რომელიც კომპანიისავე აღწერით „ადამიანისთვის აღუქმნელ“ სიგნალებს აჩენს სურათებში, აუდიოში, ტექსტსა და ვიდეოში. სიგნალი მონაცემთა ბაზის იდენტიფიკატორებს ატარებს, რომლებიც მომხმარებლის ჩანაწერებს უკავშირდება: სახელი, IP მისამართები, დაბადების თარიღი, ფიზიკური მისამართები, პარტიული კუთვნილება.

ესეში ციტირებული SynthID-Image-ის ნაშრომის თანახმად, SynthID-O ვარიანტს 512×512-პიქსელიან სურათში 136-ბიტიანი ტვირთის ჩაწერა შეუძლია: 64 ბიტი ბაზის იდენტიფიკატორისთვის, 72 ბიტი კი შეცდომების კორექციისთვის.

ესე აღნიშნავს, რომ SynthID არც პირველია და არც ერთადერთი: OpenAI და სხვა კომპანიები მსგავს სისტემებს მასშტაბურად ავითარებენ. კომპანიების თქმით, ეს AI-კონტენტის ამოცნობას ეხმარება, თუმცა ესე ამტკიცებს, რომ სისტემები უბრალო ვატერმარკირებას სცდება. მაგალითებია ღია კოდის audiowmark, რომელიც აუდიოში 128-ბიტიან ტვირთს AES გასაღებით მალავს, და ტექსტში სიტყვების არჩევანის მართვა სტატისტიკური ნიმუშისთვის.

რატომ სჭირდება ახალი სახელი

ესეს არგუმენტით, „ვატერმარკი“ უკვე ყველაფრის აღმნიშვნელი ტერმინია: ის აერთიანებს ბანკნოტის დაცვის ელემენტებს, საავტორო ნიშნებსა და ფარულ თვალთვალის სიგნალებს, რაც უკანასკნელის რისკს ბუნდოვანს ხდის. ავტორი ციტირებს ურსულა კ. ლე გუინს: „სახელის დარქმევა ნივთის მართვას ნიშნავს“, და სპაიმარკს კერძო ცხოვრების „რუმპელშტილცხენს“ უწოდებს.

მეტამონაცემები და რისკები

ესე გამოყოფს სპაიმარკს სტანდარტული მეტამონაცემებისგან: EXIF და ID3 ტეგები დოკუმენტირებული, დათვალიერებადი და რედაქტირებადია, პიქსელებში ჩაშენებული სიგნალი კი უხილავია და რედაქტირების ნაწილსაც უძლებს. სპაიმარკის ადრეულ მაგალითად ესე 1980-იანებიდან ცნობილ პრინტერის საიდენტიფიკაციო წერტილებს მოიხსენიებს.

ავტორის მთავარი შეშფოთება ინდივიდების მოძებნის სიმარტივეა: ანგარიშების ჩანაწერებთან და ასლების გავრცელების დაკვირვებასთან შერწყმული იდენტიფიკატორები კონტენტის გავრცელების ქსელის აღდგენას იძლევა. მისი თქმით, მომავალი, სადაც ყოველ მოწყობილობას ატესტირება და ყოველ პოსტს ანგარიშზე მიბმული სპაიმარკი აქვს, „1984-სა და დღევანდელ დღეს შორის შუაშია“.