Alan Kay: ENIAC'ta BIOS yoktu, program kablolarla kuruluyordu

ENIAC'ta BIOS var mıydı sorusuna bilgisayar öncüsü Alan Kay net bir yanıt verdi: ona göre makinede ne BIOS vardı ne de BIOS'a benzeyen bir şey. Aynı yanıtta, ENIAC'ı saklı programlı bir bilgisayar saymayanlarla aynı görüşte olduğunu belirtiyor ve bu yönde birkaç hilenin bulunduğunu, ancak bunun yeterli olmadığını söylüyor.

Önyükleme yapacak bir şey yoktu

ENIAC (Electronic Numerical Integrator and Computer) 1945'te tamamlandı ve Şubat 1946'da Pennsylvania Üniversitesi'nde tanıtıldı. John Mauchly ve J. Presper Eckert tarafından ABD Ordusu için topçu atış tabloları hesaplamak üzere tasarlandı. Program bellekte tutulmuyordu: problem, plugboard kablolaması ve anahtarlarla kuruluyor, üç taşınabilir fonksiyon tablosunun her biri 1.200 on konumlu anahtar taşıyordu. Yeni bir problemi hazırlamak günler alıyordu; makine yeniden başlatılmıyor, yeniden kablolanıyordu.

Anahtarlarla soğuk başlatma

Kay'in yanıtının ikinci kısmı BIOS tanımını tartışıyor. "Temel G/Ç" programının BIOS sayılmak için firmware'de bulunması gerekip gerekmediğini soruyor; kuralın lafzı "evet" diyor, kendisi ise ROM gerektirmeyen ruhtan yana. Bu yüzden 1960'lara kadar birçok bilgisayarın hiç kod olmadan "soğuk" başlatıldığını hatırlıyor: operatör anahtarlarla birkaç komut giriyor, bu komutlar daha fazla kod içeren kâğıt şeridi okuyordu. Erken DEC makinelerinin çoğunda durum böyleydi. 1964-1965 dolaylarındaki CDC 6600, ilk soğuk başlatma için anahtar paneli taşıyordu ve Kay'e göre bu, tek tek anahtarlardan çok daha kullanışlıydı.

BIOS terimi ne zaman çıktı

Wikipedia'ya dayanarak Kay, BIOS adının ilk kez resmen 1975'te CP/M işletim sistemiyle kullanıldığını, terimin "modern" anlamının ise yaklaşık 1981'de IBM PC ile yerleştiğini yazıyor. İki durumda da BIOS ROM'da saklanıyordu. Yorumlarda okuyucular CP/M BIOS'unun diskten yüklendiğini, bazı makinelerde ROM'da küçük bir önyükleyici ya da hata ayıklama monitörü bulunduğunu ekliyor.

Bu ayrım neden önemli

Kısa yanıt daha geniş bir geçişe işaret ediyor: ENIAC kuşağı donanım düzeyinde çalışıyordu, saklı program fikri ise sonradan geldi. John von Neumann'ın 1945 tarihli EDVAC raporu ve Cambridge'te kurulan EDSAC bu geçişin durakları. ENIAC 1948'de fonksiyon tablolarını kullanarak ilkel bir salt okunur saklı program mekanizması kazandı, ancak 1955'te EDVAC sınıfı makineler lehine hizmetten çıkarıldı. Bu okumada BIOS, ilk bilgisayarların değil 1970'lerin ve 1980'lerin katmanıdır.