Emacs 31 kapıda: yazarın hâlihazırda her gün kullandığı değişiklikler

Emacs 31 henüz yayımlanmadı — hâlâ ön sürüm aşamasında — ancak Rahul M. Juliato onu aylardır emacs-31 dalından ve master'dan derleyip günlük editörü olarak kullanıyor. 18 Haziran 2026'da yayımlanan yazısında, yapılandırmasına şimdiden eklediği değişiklikleri anlatıyor; hepsi harici bir paket olmadan çalışıyor.

Angaryasız tree-sitter

Yazarın en çok değer verdiği değişiklik tree-sitter ile ilgili. Eskiden bir *-ts-mode'u etkinleştirmek için treesit-language-source-alist'i elle doldurmak, treesit-install-language-grammar'ı çağırmak ve yerel araç zincirinin dilbilgisini derleyebileceğini ummak gerekiyordu. Emacs 31'de treesit-auto-install-grammar'ı 'always yapmak, eksik dilbilgisini indirip derlemeyi Emacs'e bırakıyor; treesit-enabled-modes'u t yapmak ise tree-sitter sürümü olan ana modları otomatik olarak ona geçiriyor.

TypeScript, TSX, Rust, TOML, YAML ve Dockerfile gibi dillerin dilbilgisi kaynakları artık modların içinde tanımlı, bu da uzun bir yapılandırma listesini ortadan kaldırıyor. Bir uyarı var: otomatik kurulan dilbilgileri mimariye göre ayrılmıyor; yapılandırma dizini makineler arasında paylaşılıyorsa x86_64 ve arm64 kütüphaneleri aynı adı alıyor.

markdown-ts-mode ve düzenlenebilir xref tamponları

Emacs 31, deneysel bir markdown-ts-mode ile geliyor. Juliato bu modu 2025 başında emacs-devel'e gönderdiği bir öneriyle başlattı ve artık Stéphane Marks ile birlikte geliştiriyor. Tuş bağlamaları Org mantığını izliyor, kod blokları ilgili dilin gerçek ana moduyla renklendiriliyor — Emacs Lisp dahil — ve görseller doğrudan tamponda görünüyor. Mod henüz auto-mode-alist'e bağlı değil, bu yüzden elle yüklenmesi gerekiyor. Eglot da LSP belgelerini aynı modla gösterebiliyor.

Sürüm kontrolü ve gezinme tarafında küçük ama işe yarar eklemeler var. Düzenlenebilir xref tamponları bug#80616 üzerinden geldi: yazar Mart 2026'da xref-export-to-grep komutunu önerdikten sonra, bakımcı Dmitry Gutov yerinde düzenlemenin daha iyi olacağını savundu ve birkaç gün içinde xref-edit-mode eklendi. vc-dir-auto-hide-up-to-date, vc-dir tamponu yenilendiğinde güncel dosyaları gizliyor; vc-allow-rewriting-published-history ise Jujutsu ve force-push gibi akışları hesaba katıyor.

Küçük ayarlar ve iki eski hata

Yazı, uzun bir kullanım kolaylığı listesi sıralıyor: etkin bölge yokken C-w'nin hata vermek yerine bir kelimeyi silmesini sağlayan kill-region-dwim; C-h l'yi son tuş vuruşlarının canlı görünümüne çeviren view-lossage-auto-refresh; IELM girdi geçmişini kalıcı kılan ielm-history-file-name; ve pille çalışırken arka plandaki native derlemeyi durduran native-comp-async-on-battery-power.

İki düzeltme yapılandırmadan daha önemli. term ve ansi-term arka uçları, tam ekran curses programları ekranı yeniden çizerken artık satırları yutmuyor; böylece htop veya nethack yeniden Emacs içinde çalıştırılabiliyor. Sürüm ayrıca deuteranopi ve tritanopi için iyileştirilmiş varyantlar dahil birkaç Modus 5 teması getiriyor. Juliato, adların ve varsayılanların nihai sürüme kadar değişebileceğini not ediyor ve listeyi bir ön izleme olarak sunuyor.