Knoppix: Sabit diske dokunmadan CD veya USB'den çalışan live Linux

Tam bir Linux sistemini sabit diske dokunmadan CD'den çalıştırma fikrini yaygınlaştıran KNOPPIX, knopper.net üzerinden hâlâ güncelleniyor ve ana sayfası yirmi yıl önceki aynı vaadi anlatıyor: otomatik donanım algılamalı, kurulum gerektirmeyen, önyüklenebilir bir live sistem.

Diske dokunmayan bir Linux sistemi

Proje, KNOPPIX'i CD, DVD veya USB bellek üzerinden önyüklenen bir live sistem olarak tanımlıyor; sistem seçkin bir GNU/Linux yazılım koleksiyonundan oluşuyor ve ekran kartlarını, ses kartlarını, SCSI ile USB aygıtlarını otomatik olarak algılıyor. Üretken bir masaüstü sistemi, eğitim CD'si, bozuk makineler için kurtarma sistemi ya da ticari yazılım tanıtımları için bir platform olarak kullanılabiliyor.

Bunu mümkün kılan şey uçuşta açma (on-the-fly decompression): tek bir CD 2 GB'a kadar çalıştırılabilir yazılım taşıyabiliyor, “Maxi” DVD sürümünde ise 9 GB'ın üzerinde. Belgeler DVD'de yaklaşık 4.000 paket ve sıkıştırılmamış 10 GB'ın üzerinde yazılım olduğunu, bunun standart 4.7 GB'lık diske sığdırıldığını belirtiyor. Donanım gereksinimleri mütevazı: i486 uyumlu işlemci ve grafik masaüstü için en az 200 MB RAM; ofis uygulamalarıyla çalışmak için 500 MB öneriliyor.

9.1 sürümünde neler var

Kamuya açık indirilebilen son sürüm Ocak 2021'de yayımlanan Knoppix 9.1. Debian bullseye tabanlı; yeni grafik sürücüleri ve masaüstü yazılımları için bazı paketler Debian unstable'dan alınmış. Sistem Linux 5.10.10 çekirdeği ve Xorg 7.7 ile çalışıyor, hem 32 hem 64 bit çekirdek içeriyor ve önyükleyici uygun işlemcilerde 64 bit çekirdeği otomatik seçiyor.

Masaüstü olarak compiz 3D eklentili LXDE, yanında LibreOffice 7.0.4 ve GIMP 2.10 geliyor. Sistem masaüstünü VNC ve RDP üzerinden dışa aktarabiliyor, USB belleğe kurulduğunda UEFI Secure Boot'u destekliyor ve USB'ye 1:1 kopyalamadan sonra yazılabilir overlay bölümünü yeniden başlatmadan otomatik olarak genişletiyor. flash-knoppix betiği çekirdek, LXDE, veri kurtarma araçları ve Chromium tarayıcıdan oluşan yaklaşık 700 MB'lık mini bir sürüm oluşturabiliyor; kurulum sırasında isteğe bağlı kişisel remastering de yapılabiliyor.

Adriane ve yalnızca dergilerle çıkan sürümler

Knoppix, görme engelliler de dahil olmak üzere yeni başlayanların çalışmasını ve internete erişimini kolaylaştırmayı amaçlayan konuşan sesli masaüstü ve menü sistemi ADRIANE ile birlikte geliyor. Almanca sürümler ise ayrı bir yol izledi: sürüm notlarına göre Knoppix 9.2, Nisan 2021'de yalnızca Alman Linux Magazine ve Linux-User (DELUG baskısı) dergileriyle birlikte dağıtıldı.

Sitenin haber bölümü neredeyse hiç güncellenmiyor; en son kayıt 22-23 Mart 2025'teki Chemnitz Linux Günleri'ni duyuruyor. Proje burada derslerde ve sınavlarda üretken yapay zekânın fırsatları ve riskleri üzerine Almanca bir sunum yaptı.