İneklere ne oldu? Teknoloji kurucuları ve kendini pazarlama üzerine bir deneme

Mr. Market blogunda 12 Haziran 2026'da yayımlanan uzun bir deneme, teknoloji sektörünün kültürüne dair net bir soru soruyor: ineklere ne oldu? Sektörün içinden yazan yazar, deneyimi düşünceli ve meraklı insanlarla benmerkezcilerin karışımı olarak tanımlıyor; ona göre kamusal yüzü giderek ikinci grup oluşturuyor.

Harcanan, korunmayan bir güven

Denemenin ana argümanı ekonomik. Yaklaşık kırk yıl boyunca sektör, çoğu sıkıcı saiklerle çok özel bir güven biriktirdi ve bu onu zararsız gösterdi. Son on beş yılda yönetim kademesi bu güvenin ilgiye dönüştürülebileceğini keşfetti; takas kuru harika görünüyordu. Sorun şu ki, yazarın yazdığına göre likit olmayan bir varlığın gerçek fiyatını ancak onu geri almaya çalıştığınızda öğrenirsiniz.

Woz'dan realite televizyonuna üç aşama

Yazı üç aşama çiziyor. 1970'lerin sonundan 2007'ye kadar kurucu, karizmatik bir yan üründü: haberler garajlar, makineler ve ürünler etrafında dönüyordu ve Steve Jobs, ürünleri çalıştığı ve kendinden öncekilerden daha zevkli olduğu için takdir ediliyordu. Steve Wozniak ise bilgisayar biliminin azizi oldu: utangaç, cömert, erken dönem Apple hisselerini iş arkadaşlarına dağıttı ve sonunda beşinci sınıf öğretmenliğine döndü.

2007 ile 2015 arasında kurucu bir kıssaya dönüştü. TED konuşmaları, The Social Network filmi ve Y Combinator şirket kurmayı bir kariyer yolu hâline getirdi; kurucunun baş kahraman olduğu anlatı tüm sektörün işe alım hunisi oldu. Yazarın iddiasına göre 2015'ten bu yana sektör dolandırıcılığa komşu bir yere sürüklendi ve önde gelen isimler buna var gücüyle yaslanıyor.

Mafia Game videosu ve 'çekicilik taarruzu'

Denemeye göre en çirkin örnek, Peter Thiel'in Founders Fund'ının özenle çekilmiş şovu: Sam Altman, Palmer Luckey, Bryan Johnson, Moxie Marlinspike, Dylan Field, Ryan Petersen ve fonun dönen 'karakterleri' aldatma üzerine kurulu bir parti oyunu oynuyor. Sunucu Pirate Wires'tan Mike Solana; ilk bölümün adı Can Tech Legends Find the Liar? ve çekimler, PayPal mafyasının ünlü 2007 fotoğraf çekimini yaptığı San Francisco'daki Tosca Cafe'de gerçekleşti.

Yazar bunu teknik anlamda bir çekicilik taarruzu olarak niteliyor — çekicilikle yürütülen bir saldırı — ve realite televizyonunun bir aklama teknolojisi olduğu uyarısını yapıyor: uzak tutacağınız birini oturma odanızın sürekli konuğu hâline getiriyor. Kadroda sermaye, silah sözleşmeleri ve Beyaz Saray'a açılan bir hat bulunduğunu düşününce, bu tanıdıklık eğlenceli değil ürkütücü görünüyor.

İneği koru, gösterişi bırak

Deneme kurucuların kamusal hayattan silinmesini istemiyor; açıkta inşa etmenin fazla avantajı var. Öneriler basit: hedeflerde şeffaflık, dengeli bir ego ve daha az sürekli gösteriş; örnek olarak da kamusal duruşu alçakgönüllü kalan Basecamp'ten Jason Fried gösteriliyor. Ürün kararları ve müşteriye sağlanan değerle kazanılan ilgi daha yavaş gelir, kabul ediyor yazar, ama ilgi varlığı olarak harcanan itibardan daha uzun ömürlüdür.