Տզերի տնային թեստը կարող է բարելավել Լայմի հիվանդության ախտորոշումը

Օգոստոսին շուկա է դուրս գալիս LymeAlert-ը. ըստ Smithsonian Magazine-ի՝ սա առաջին տնային թեստն է, որը պարզում է՝ արդյոք ձեզ կծած տիզը կրո՞ւմ է Լայմի հիվանդության հարուցիչը։ Գինը մոտ 50 դոլար է։ Այն մշակել են Բոստոնում մանկական բժշկի օգնական Էրին Դավիցկին և համահիմնադիրներ Միշել Իվին ու Բրենդա Օնգը։

Գաղափարը ծնվել է երկարատև դժգոհությունից։ Տզերով փոխանցվող հիվանդությունները աճում են. ամսագրի մեջբերած հետազոտությունների համաձայն՝ տարեկան 31 միլիոնից ավելի ամերիկացի՝ գրեթե ամեն տասներորդը, տիզի խայթոցի է ենթարկվում, իսկ տզերը կարող են տասնյակ հիվանդություններ փոխանցել 36–48 ժամվա ընթացքում։ ԱՄՆ-ում տարեկան մոտ 476 000 պացիենտ է բուժվում Լայմի հիվանդությամբ, իսկ այս գարնանը CDC-ն արձանագրել է տզային հիվանդությունների հետ կապված շտապ օգնության դիմումների կտրուկ աճ։

Ինչպես է աշխատում թեստը

Տիզը զգուշորեն հեռացնելուց հետո (պինցետով կամ հատուկ գործիքով) օգտատերը այն դնում է հավաքածուի «Tick Crusher»-ի մեջ։ Սարքը մանրացնում է տզի խիտինային պատյանը՝ բացահայտելով ներքին պարունակությունը, որտեղ գտնվում է Borrelia burgdorferi բակտերիան։ Արտոնագրային հայտ ներկայացրած բուֆերային լուծույթը պատրաստում է նմուշը, որից հետո սարքի անցքի մեջ տեղադրվում է թեստային շերտիկը՝ քիմիապես մշակված նիտրոցելյուլոզային թուղթ, որը գործում է որպես իմունոքրոմատոգրաֆիկ անալիզ։ Արդյունքը երևում է մոտ 15 րոպեում. երկու գիծ՝ դրական, մեկ գիծ՝ բացասական։ Հավաքածուն պիտանի է մնում մինչև 12 ամիս։

Կից հավելվածը լուսանկարում և ինքն է մեկնաբանում շերտիկը նրանց համար, ում դժվար է կարդալ արդյունքը, և առաջարկում է հեռաբժշկության մատակարարների ցանկ։ Դավիցկիի թիմը նաև ավարտում է դաշտային փորձարկումները Մասաչուսեթսի անասնաբույժների հետ. հավաքված տվյալները՝ ներառյալ ակադեմիական հաստատությունների ներդրումը, սնուցում են հավելվածում հասանելի «թեժ կետերի» քարտեզները։

Ինչու է արագությունը կարևոր

Լայմի հիվանդությունը ամենահեշտ բուժվում է վաղ փուլում։ CDC-ն խորհուրդ է տալիս դոքսիցիկլինի 200 միլիգրամանոց մեկ դեղաչափ՝ 72-ժամյա կանխարգելիչ պատուհանի ընթացքում, եթե տիզը 36 ժամ ամրացած է եղել բարձր ռիսկի գոտում։ Գոյություն ունեցող տարբերակները դժվարությամբ են տեղավորվում այդ ժամկետում. փոստով լաբորատորիա ուղարկված տզի պատասխանը հաճախ ուշանում է, իսկ Դավիցկիի խոսքով՝ սովորական արյան թեստը, նույնիսկ խայթոցից 30 օրվա ընթացքում արված, բաց է թողնում վաղ փուլի դեպքերի 64–78%-ը, քանի որ պացիենտը բավարար հակամարմիններ դեռ չի արտադրել։

Սահմանափակումները

CDC-ն չի խորհուրդ տալիս թեստավորել մարդուց կամ կենդանուց հեռացված տզերին և զգուշացնում է կեղծ բացասական ու կեղծ դրական արդյունքների մասին։ Փենսիլվանիայի նահանգի համալսարանի միջատաբան Էրիկա Մախթինգերը ռիսկը ներկայացնում է ուղղությամբ. բացասական արդյունքը մարդուն անվտանգության զգացում է տալիս, դրականը՝ վարակվածության։ Կենտուկիի համալսարանի մանրէաբան Բրայան Սթիվենսոնը նշում է, որ թեստը պատասխանում է՝ տիզը կրո՞ւմ է բակտերիան, այլ ոչ թե՝ մարդը Լայմ ունի՞ արդյոք. խայթոցների միայն 1–5%-ն է հիվանդություն առաջացնում։ Այդուհանդերձ, Մախթինգերը արժեք է տեսնում. թեստը կարող է օգնել հսկողությանը և պացիենտին տալ բժշկին ներկայացնելու տեղեկատվություն։