Anthropic-ի AI լաբորատորիան «հայտնագործություն» է հայտարարել, կենսաբանները վիճում են

Anthropic-ը անցյալ չորեքշաբթի հայտարարեց, որ այս տարվա սկզբին հիմնած մոլեկուլային կենսաբանության լաբորատորիան գրանցել է իր առաջին հայտնագործությունը։ Լաբորատորիայում Claude-ի գործակալները կարդում ու վարկածներ են առաջ քաշում կենսաբանության բարդ խնդիրների շուրջ, իսկ մարդ գիտնականները փորձեր են անցկացնում նրանց զեկուցածի հիման վրա։

Ինչ գտան գործակալները

21 ժամ անց 950 գործակալից բաղկացած համակարգը նոր ԴՆԹ հաջորդականություն չներկայացրեց։ Այն մատնանշեց հայտնի ֆերմենտի շուրջ կրկնվող նախշ, որը, ընկերության խոսքով, նախկինում կատալոգավորված չէր։ Anthropic-ի հայտարարության մեջ այդ նախշը նկարագրվում է որպես «հիշեցնող» այն աշխատանքները, որոնք հանգեցրին CRISPR գենային խմբագրման տեխնոլոգիային։

Այս ձևակերպումը զայրացրեց կենսաբանների մի մասին։ Լուկաս Հարինգթոնի վիրուսային գրառումը, որին հետագայում աջակցեց Eli Lilly դեղագործական ընկերության խորհրդի նախագահն ու գործադիր տնօրենը, ասում է. «գեների ու կրկնությունների տարօրինակ խմբի գտնելը հաճախ հեշտ մասն է։ Դժվար մասը, և հենց այնտեղից են գալիս իսկական հայտնագործությունները, հասկանալն է, թե այդ համակարգն ինչ է իրականում անում»։ Նրա խոսքով՝ գործակալները օգնեցին լաբորատոր ռուտին աշխատանքում, բայց հայտնագործություն չեղավ։

Արդեն հնչած պնդում

Շաբաթվա վերջին Կոպենհագենի համալսարանի կենսաբան Մարիո Ռոդրիգես Մեստրեն հայտարարեց, որ իր թիմն արդեն գտել է նույն նախշը։ Այս մասին գրել է New York Times-ը։ Մեստրեն, որը աշխատանքում պարբերաբար զրուցում է Claude-ի հետ, հարցնում է, թե արդյոք Anthropic-ի հետազոտողները սովորել են իր զրույցներից։ Ընկերությունը հերքում է դա, սակայն Մեստրեն ամեն դեպքում դադարեցնում է Claude-ի օգտագործումը։

Վեճը մեկ նախշի մասին չէ։ AI ընկերությունները իրենց համակարգերը չեն ներկայացնում որպես գիտնականի գործիք՝ մանրադիտակի կամ գերհամակարգչի նման։ Նրանք պնդում են, որ մոդելներն իրենք են հայտնագործություններ անում։ Հետազոտողների մի մասի կարծիքով դա չի համապատասխանում գիտության իրական ընթացքին, որտեղ գիտելիքը սովորաբար ծնվում է համագործակցությունից և գործիքների ընդլայնվող զինանոցից։

Ինչու է ձևակերպումը կարևոր

200 000 թեկնածուից մի քանիսին հասցնելը լիարժեք գիտական աշխատանք է, և այն, որ ընդհանուր նշանակության չաթբոտը կարողանում է անել դրա մի մասը, ուշագրավ է նույնիսկ այն դեպքում, երբ մարդիկ են ղեկավարում գործընթացը և ինքնուրույն անցկացնում փորձերը։ Սակայն երբ հարցը դառնում է «ի՞նքը Claude-ն արեց հայտնագործությունը», վեճը կրճատվում է երկու պատասխանի՝ թռիչք կամ ձախողում։ Նման շրջանակը հրահրում է չափանիշը տեղաշարժել նաև իրական հաջողությունից հետո։

Նման բան տեղի ունեցավ նաև այս ամսվա սկզբին։ OpenAI-ն ասաց, որ իր թիմային գործակալները լուծել են միլիոն դոլար արժեցող մաթեմատիկական խնդիր, երկու շաբաթ անց սկեպտիկները տարածում էին հոդված, որը հարցնում էր՝ արդյոք դա այն խնդիրն էր, որ իսկապես հետաքրքիր է մաթեմատիկոսներին։

Հարինգթոնը գրառումն ավարտեց առաջարկով. AI ընկերությունները պետք է «չափանիշը բարձր դնեն հենց հիմա, որպեսզի երբ AI-ն իսկապես հայտնաբերի սկզբունքորեն նոր կենսաբանական մեխանիզմ, բոլորը գնահատեն, թե որքան մեծ իրադարձություն է դա»։ Մինչ OpenAI-ի Սեմ Ալթմանը և Anthropic-ի Դարիո Ամոդեյը մրցում են միմյանց գերազանցելու համար, չափանիշի բարձրացումը կարող է նրանց վերջին մտահոգությունը լինել։