Չինաստանը արտադրում է էլեկտրոնիկայի 58,8%-ը, Արևելյան Ասիան՝ 80,5%-ը

Էներգետիկայի և տեխնոլոգիաների հետազոտությամբ զբաղվող Ember կազմակերպության 2024-2025 թվականների տվյալներով՝ էլեկտրոնային սարքերի համաշխարհային արտադրության 58,8%-ը բաժին էր ընկնում Չինաստանին։ Վարկանիշը հրապարակել է Visual Capitalist-ը։

Հետազոտությունն ընդգրկում է կիսահաղորդիչներ, մոնիտորներ, սալիկներ, սմարթֆոններ, նոթբուքեր և անհատական համակարգիչներ, ինչպես նաև դրանց հետ կապված այլ էլեկտրոնային միջոցներ։

Չինաստանը վերահսկում է շուկայի կեսից ավելին

Չինաստանի մասնաբաժինը գրեթե վեց անգամ գերազանցում է երկրորդ տեղում գտնվող Թայվանի ցուցանիշը, իսկ երկրի արտադրանքը գերազանցում է վարկանիշի մնացած բոլոր երկրների ընդհանուր արտադրությունը։ Այս արդյունքը լայն արտադրական բազայի հետևանք է․ այնտեղ պատրաստվում են և՛ պատրաստի էլեկտրոնիկա, և՛ մոնիտորներ, և՛ միկրոսխեմաներ ու այլ բաղադրիչներ։

Լայնածավալ արտադրական ցանցերը գործարանները կապում են մատակարարների խոշոր կլաստերների հետ՝ երկիրը դարձնելով համաշխարհային սարքավորումների արտադրության կենտրոնական հանգույց։

Կենտրոնացումը Արևելյան Ասիայում՝ 80,5%

Երկրորդ տեղում Թայվանն է՝ համաշխարհային շուկայի 10,2%-ով, նրան հաջորդում են Հարավային Կորեան՝ 6,7%-ով և Ճապոնիան՝ 4,8%-ով։ Միասին այս չորս տնտեսությունները զբաղեցնում են համաշխարհային շուկայի 80,5%-ը։

Թայվանի գլխավոր առավելությունը կիսահաղորդիչների արտադրությունն ու էլեկտրոնիկայի հավաքումն է, իսկ Հարավային Կորեան ունի չիպերի և մոնիտորների արտադրության զգալի հնարավորություններ։ Ճապոնիան շարունակում է մնալ էլեկտրոնիկայի և բաղադրիչների կարևոր արտադրող։

Առաջին քառյակից հետո ցուցանիշները կտրուկ նվազում են։ Հինգերորդ տեղում Հնդկաստանն է՝ 3,8%-ով, ապա Վիետնամը՝ 3,6%-ով և ԱՄՆ-ը՝ 2,9%-ով։ 1%-ը գերազանցում են միայն Թաիլանդը (1,3%) և Մեքսիկան (1,2%)։

Չինաստանի հնգամյա ծրագիրը

Չինաստանը մտադիր է ամրապնդել առաջատար դիրքը նոր հնգամյա ծրագրով, որը կենտրոնացած է կիսահաղորդիչների, արհեստական բանականության և այլ ռազմավարական տեխնոլոգիաների վրա։ Ծրագիրը առաջնահերթություն է տալիս ինտեգրալ սխեմաների մատակարարման շղթային, այդ թվում՝ չիպերի մշակմանը, քանի որ Պեկինը ձգտում է նվազեցնել կախվածությունը արևմտյան տեխնոլոգիաներից։

Մինչև 2030 թվականը երկիրը նպատակադրել է այդ ոլորտներից ստանալ 4,5 տրիլիոն դոլար գործառնական եկամուտ։

Ինչ է նշանակում կենտրոնացումը մատակարարման շղթաների համար

Վարկանիշը ցույց է տալիս տարբերությունը տեխնոլոգիական ընկերությունների գրասենյակների գտնվելու վայրի և դրանց սարքավորումների իրական արտադրության միջև։ ԱՄՆ-ում են գործում չիպերի նախագծմամբ զբաղվող բազմաթիվ ընկերություններ, սակայն արտադրական հզորությունները հիմնականում Ասիայում են։

Սա նշանակում է, որ մատակարարման շղթաները կախված են մի քանի երկրից։ Նման կենտրոնացումը մեծացնում է ռիսկերը․ լոգիստիկ խնդիրները, առևտրային սահմանափակումները կամ Ասիայի գործարանների շուրջ քաղաքական լարվածությունը ուղղակիորեն ազդում են աշխարհում էլեկտրոնիկայի հասանելիության և գների վրա։