Commodore 64: როგორ დაიწყო 1982 წლის 1 სექტემბერს ყველა დროის ყველაზე გაყიდვადი კომპიუტერის ისტორია

1982 წლის 1 სექტემბერს გამოვიდა Commodore 64. სახელი მეხსიერების მოცულობას უკავშირდება: კომპიუტერს 64 კილობაიტი ოპერატიული მეხსიერება ჰქონდა და პირველი მანქანა იყო 64K მეხსიერებით, რომლის ფასიც 600 დოლარზე დაბალი იყო.

როდის გამოვიდა სინამდვილეში

ზუსტი თარიღი გარკვეულწილად საიდუმლოდ რჩება. Commodore-მა პროტოტიპები 1982 წლის იანვარს, Consumer Electronics Show-ზე აჩვენა, თუმცა ეს ჯერ სერიული წარმოებისთვის მზა მოდელები არ იყო. ბრაიან ბაგნოლის წიგნებში ციტირებული ზოგიერთი ინჟინერი ამბობს, რომ ნაწილი მოწყობილობებისა აგვისტოში გაიგზავნა. მაიკლ ტომჩიკის წიგნი „The Home Computer Wars“ კი 1 სექტემბერს ასახელებს — და რადგან ის 1984 წელს, გამოსვლიდან მალევე დაიწერა, ავტორი ამ თარიღს უფრო სარწმუნოდ მიიჩნევს. განსხვავების მიზეზი მარტივია: Commodore პროდუქციას პირდაპირ არ ყიდდა, ამიტომ 1 სექტემბერს გაყიდვისთვის პირველი პარტია აგვისტოში უნდა გაეგზავნა.

გაყიდვების რეკორდი

ექვს თვეში Commodore-მა ნახევარი მილიონი მოწყობილობა გაყიდა, 1984 ფისკალური წლის ბოლოსთვის კი — დაახლოებით 5 მილიონი. საბოლოოდ C-64 ყველა დროის ყველაზე გაყიდვადი კომპიუტერი გახდა: დაახლოებით 12,3 მილიონი ერთეული

თანამედროვე სტანდარტებით იაფი არ იყო: დისკის წამკითხველთან ერთად 1984 წელს კომპლექტი, როგორც წესი, 450 დოლარი ღირდა. ფასითა და შესაძლებლობებით მას მხოლოდ Atari 800XL უდრიდა, თუმცა 1983 წელს Atari-ს მიწოდების პრობლემები ჰქონდა და C-64-ის შოვნა უფრო ადვილი იყო. წინამორბედი VIC-20 კი პირველი კომპიუტერი გახდა, რომლის გაყიდვებმაც მილიონს მიაღწია.

კომპრომისები, რომლებმაც იმუშავა

ფასის შესანარჩუნებლად კომპანიას ბევრი დათმობა მოუწია. დისკის წამკითხველი საჭიროზე ნელი იყო, რაც ბოლო წუთს შეცვლილი კონსტრუქციის ბრალია; მოდემის მხარდაჭერაც შეზღუდული იყო, თუმცა 1982 წელს მასზე დიდი მოთხოვნა არ არსებობდა. სამაგიეროდ, მანქანას 16-ფერიანი გრაფიკა 160×200 ან 320×200 გაფართოებით და 8 სპრაიტი ჰქონდა — ეს უკანასკნელი თამაშების პროგრამირებისთვის ძალიან გამოსადეგი იყო.

ხმის ჩიპიც კომპრომისი იყო. მისი ავტორი, ბობ იანესი, ინჟინერიც იყო და მუსიკოსიც; მისი სურვილით შექმნილი ჩიპი 1992 წლისთვისაც კი შთამბეჭდავი იქნებოდა. საჭირო ელემენტები ააწყო და იმეორებდა მანამ, სანამ სილიციუმის ფირფიტაზე ადგილი აღარ დარჩა — ადგილი სამ არხზე ამოიწურა. მეტოქე ჩიპებს ზოგჯერ ოთხი ხმა ჰქონდა, მაგრამ SID უფრო მოქნილი იყო თითო არხის სიმაღლის რეგულირებაში და უფრო რთულ ტალღებს ქმნიდა.

მემკვიდრეობა

შემოქმედი პროგრამისტები C-64-იდან იმაზე მეტს იღებდნენ, ვიდრე კონსტრუქტორები 1982 წელს წარმოიდგენდნენ, ამიტომ ათწლეულის ბოლოსაც ახალი პროგრამები გამოდიოდა. ავტორისთვის ეს იყო კომპიუტერი, რომლითაც ისწავლა BASIC და 6502-ის ასემბლერი, 12 წლისამ მისი დაშლა და მარტივი შეკეთება ისწავლა, მოზარდობისას კი დაზიანებული დისკებიდან მონაცემების აღდგენა.

ის თამაშებით არ შემოიფარგლებოდა: საშინაო დავალებები, ბეჭდვა და ისეთი ცნებები, როგორიც ბუფერის გადავსებაა, სწორედ მასზე აითვისა ავტორმა. 2019 წელს, როცა სამსახურში Python-ის სწავლა დასჭირდა, მან საწყობიდან C-64 ამოიღო და რამდენიმე კვირა BASIC-ზე პროგრამირებას დაუბრუნდა, რათა პროგრამირების რიტმს დაბრუნებოდა.