„ყველამ გონება დაკარგა“ — უსაფრთხოების ინჟინრის კრიტიკა AI-ის ეპოქაზე

2026 წლის 16 სექტემბერს უსაფრთხოების ინჟინერმა და სისტემურმა ადმინისტრატორმა იან შაუმანმა საკუთარ ბლოგზე „Signs of Triviality“ გამოაქვეყნა ესე სათაურით „ყველამ გონება დაკარგა“, რომელშიც ამტკიცებს, რომ AI-ის ბუმმა თანდათან შეასუსტა როგორც ტექნიკური მუშაობის ხარისხი, ისე მისი განხილვის კულტურა.

ავტორი წერს, რომ სამუშაო დროის 75 პროცენტზე მეტს პირდაპირ ან ირიბად AI-ზე ხარჯავს და ამან მუშაობის სიამოვნება თითქმის მთლიანად წაართვა. ის აღნიშნავს, რომ საინჟინრო განათლების გარეშე ადამიანები სახლის ლაბორატორიებში აწყობილ „ინდუსტრიის შემცვლელ“ პროდუქტებს სთავაზობენ, პროფესიული მიმოწერა სოციალური ქსელის ინფლუენსერების სტილს იძენს, ონლაინ სტატიები კი სულ უფრო ერთმანეთს ჰგავს.

სისუსტეების კვლევა და განახლების ბარიერი

ესეს დიდი ნაწილი AI-ის დახმარებით სისუსტეების ძიებას ეხება. შაუმანის თქმით, Anthropic და OpenAI ერთმანეთს ეჯიბრებიან, თუ რომელი მოდელია უფრო ძლიერი და უფრო საშიში, კომპანიები კი საიდუმლო სახელწოდების პროექტებს უერთდებიან ან ღია წერილებს აწერენ ხელს, რათა აჩვენონ, რომ ჩამორჩენილები არ დარჩნენ. საინჟინრო რესურსები სწრაფად გადამისამართდა: ათობით მაღალანაზღაურებადი უსაფრთხოების ინჟინერი ათასობით აღმოჩენის დასამუშავებელ სისტემებზე გადაერთო.

მისი მთავარი წინააღმდეგობა ისაა, რომ სისუსტეების აღმოჩენა არასდროს ყოფილა ინფორმაციული უსაფრთხოების ბარიერი. ანგარიშების გადამოწმება, პაჩების შექმნა და რელიზების გამოქვეყნება რთულია, თუმცა ყველაზე რთული ნაბიჯი კვლავ პაკეტების რეალურად განახლებაა. იმავე თანხის დახარჯვა საბაზისო ჰიგიენაზე — აქტივების სრული ინვენტარი, ავტომატური და ხშირი განახლებები, სისტემების გადატვირთვა 30-დღიანი უწყვეტი მუშაობის შემდეგ, შეტევის ზედაპირის აღრიცხვა ღრუბლოვან სერვისებში — მისი აზრით, ბევრად მეტ უსაფრთხოებას მოიტანდა.

უნარების დაკარგვა და გაუმჭვირვალე სისტემები

ავტორი კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს იმასაც, რა ხდება, როცა AI დეველოპმენტის პროცესში ერთვება: თუ მოდელი სისუსტეს პოულობს, პაჩს ქმნის და შემდეგ თავადვე „ამოწმებს“ მას, იმ კოდის მოცულობა, რომელსაც ვინმე ნამდვილად ესმის, მცირდება, ხოლო „ადამიანი ციკლში“ ხშირად მხოლოდ ფორმალურ ხელმოწერად რჩება. ვინაიდან კოდის გამართვა წერაზე ბევრად რთულია, ის ორგანიზაციები, რომლებსაც საკუთარი კომპონენტები ვერ ხსნიან, გაუმჭვირვალე განაწილებული სისტემების გაუმართაობის დროს მძიმე მდგომარეობაში აღმოჩნდებიან.

შაუმანი თანაბრად კრიტიკულად უყურებს კომპანიებს, რომლებიც საკუთარი პროდუქტის რეგულირებას ითხოვენ და ამავე დროს მის შექმნას აგრძელებენ, ისევე როგორც მონაცემთა ცენტრების გარემოზე ზემოქმედებას. დასკვნაში ის წერს, რომ ადამიანური ყურადღება კვლავ შეზღუდული რესურსია და „აგენტურ სილოებში“ ინდივიდუალური პროდუქტიულობა ვერ ჩაანაცვლებს გუნდურ მუშაობას, რომელსაც დიდი პროექტები მოითხოვს.