ტოკენ-ბროკერების ბაზარი: როგორ იყიდება სტარტაპების გამოუყენებელი AI-კრედიტები

კიბერუსაფრთხოების კვლევითი კომპანია Vectoral-ის ბლოგზე 10 აგვისტოს გამოქვეყნებული მასალა აღწერს ხელოვნური ინტელექტის ინფერენსის ნახევრად ღია ბაზარს — ე.წ. „ტოკენ-ბროკერებს“, რომლებიც სტარტაპების გამოუყენებელ API-კრედიტებს ყიდულობენ და ფასდაკლებით ყიდიან. ავტორი, მეტ ლენჰარდი, ტექსტს თავის ადრინდელ გამოკვლევას უკავშირებს — იმ რელე-ბაზარზე, რომელიც ტოკენების გადამყიდველებსა და თაღლითობას კვებავს.

რას სთავაზობენ ბროკერები

ლენჰარდი ამბობს, რომ ამ სქემის შესახებ პირველად მეგობრისგან შეიტყო, რომელსაც Anthropic-ის ტოკენებს მნიშვნელოვანი ფასდაკლებით სთავაზობდნენ. სხვა დამფუძნებლებთან საუბრისას სურათი იგივე აღმოჩნდა: ბევრ მათგანს „ბაზრის გარეთ“ ინფერენსის ყიდვის ან გაყიდვის შეთავაზებები ელფოსტით მოსდიოდა. ორი ასეთი წერილი, რომლებიც დამფუძნებლებმა მას გადაუგზავნეს, პირდაპირ რელეებსა და ფასების 40–50%-იან ფასდაკლებას ჰპირდებოდა.

როცა ავტორმა თავად დაუკავშირდა გამყიდველებს, პირველი ორი წერილი დაბრუნდა, მესამემ კი საუბარი გამართა — მიმოწერა მალე ჩატში გადავიდა. ერთი გამყიდველი დღეში 100 000 დოლარის მოცულობის ხარჯვას სთავაზობდა. მნიშვნელოვანი დეტალი: პროვაიდერის გასაღებებს ისინი პირდაპირ არ გადასცემენ, არამედ პროქსის როლში გვევლინებიან — სავარაუდოდ, გასაღებების პულიდან ირჩევენ ერთს და მოთხოვნას გადაამისამართებენ.

მარკეტპლეისები და „საბითუმო“ ფასდაკლებები

კრედიტების მოსაძებნად არსებობს სპეციალიზებული საიტებიც. ერთი მათგანი, AI Credits, თავს კრედიტების მარკეტპლეისად წარმოადგენს, მეორე — AICreditMart — წმინდა გადამყიდველურ მარკეტპლეისად. ორივე სთავაზობს კრედიტებს ძირითადი ღრუბლოვანი და ინფერენს-პროვაიდერებისთვის. AI Credits-ზე გამყიდველის განცხადებებში ფასდაკლება 30-დან 80%-მდე მერყეობს, ონბორდინგი მარტივია და გამყიდველს მიწოდების სასურველი მეთოდის არჩევაც შეუძლია. ავტორმა საკუთარი კრედიტებიც განათავსა — განცხადება ჯერ კიდევ დამტკიცების მოლოდინშია.

ცალკე კატეგორიაა „საბითუმო“ ფასდაკლების როუტერები. CheapCredits (cheapcredits.ai) ამტკიცებს, რომ ფასდაკლებას საბითუმო შესყიდვის ხარჯზე აღწევს და ყველა მოდელზე ფასების 40%-იან კლებას გვპირდება. საიტს მონაცემთა დამუშავების ხელშეკრულებაც აქვს მათთვის, ვისაც GDPR-თან შესაბამისობა სჭირდება. მსგავს პოზიციონირებას ირჩევენ Tokvana და Neokens-იც. ლენჰარდი ამ ციფრებს ეჭვით უყურებს: მისი შეფასებით, 40%-იანი ფასდაკლება რეალურია მხოლოდ პროვაიდერის ტოპ-მომხმარებლებისთვის, ამიტომ ეჭვობს, რომ CheapCredits მარაგს სხვა გზებით იძენს.

Telegram, Reddit და ბაზრის მასშტაბი

„მიწისქვეშა“ ვაჭრობისთვის ჩვეულ ადგილებსაც თუ შევხედავთ, Telegram-ზე რამდენიმე არხია, ერთი მათგანი საკმაოდ აქტიური. დროდადრო განცხადებები Reddit-ზეც ჩნდება: r/saasforsale-ზე იყიდებოდა YC Startup School-ის კრედიტები, r/indiehackers-ზე კი — 10 000 დოლარის ღირებულების API-კრედიტები ფასდაკლებით, 2026 წლის ნოემბრამდე ვადით. მსგავსი შეთავაზებები დახურულ სტარტაპ-ჯგუფებშიც ხშირად გვხვდება.

ავტორის უხეში შეფასებით, საიტებზე, ფორუმებსა და გადამყიდველებზე სულ რამდენიმე ათეული მილიონი კრედიტი იყიდება. ტოკენები თანდათან ფსევდოვალუტად იქცა და ბაზარზე საკმარისი ლიკვიდობაა იმისთვის, რომ მისი ბოროტად გამოყენება ადვილი იყოს. როცა კომპანიები ხარჯებს უფრო ყურადღებით აკვირდებიან, მსგავს არხებზე კონტროლის გამკაცრებაც, სავარაუდოდ, არც ისე შორს არის.