ორდონიანი შიფრაცია დიდ ბრიტანეთში: Apple-მა ახალი მომხმარებლებისთვის ADP შეწყვიტა
დიდ ბრიტანეთში ერთნაირი iPhone-ის ორ მფლობელს iCloud-ის მონაცემები სხვადასხვა დონეზე აქვს დაცული: ერთს უძლიერესი შიფრაცია ჩართული აქვს, მეორეს მისი ჩართვა აღარ შეუძლია. მიზეზი ხელისუფლების საიდუმლო განკარგულებაა, რომლის განხილვაც Apple-ს ეკრძალება.
დიდ ბრიტანეთში ორ ადამიანს შეიძლება ერთნაირი iPhone ჰქონდეს და Apple-ს იმავე სერვისებში უხდიდეს ფულს, მაგრამ მათი iCloud-ის მონაცემები სხვადასხვაგვარად იყოს დაცული. ერთს უძლიერესი შიფრაციის ფუნქცია, Advanced Data Protection (ADP), ჩართული აქვს, მეორეს კი მისი ჩართვა არ შეუძლია. სხვაობა 2025 წლის იანვარში გაცემული საიდუმლო განკარგულებიდან მომდინარეობს, რომლის შესახებაც გამოცემა The Washington Post 2025 წლის 7 თებერვალს წერდა.
სან-ბერნარდინოდან საიდუმლო განკარგულებამდე
ეს ამბავი Apple-სა და FBI-ის წინა დაპირისპირებას იმეორებს. სან-ბერნარდინოში 2015 წლის დეკემბერში მომხდარ თავდასხმას 14 ადამიანი ემსხვერპლა, 22 დაიჭრა. FBI-მ თავდამსხმელის iPhone 5C ჩაიგდო ხელში, მაგრამ ვერ გახსნა და სასამართლოს მეშვეობით Apple-ს პაროლის დაცვის გვერდის ავლის საშუალება მოსთხოვა. Tim Cook-მა უარი განაცხადა, მოთხოვნა კი „სიმსივნის ეკვივალენტს“ შეადარა. მოწყობილობა საბოლოოდ მესამე მხარემ გახსნა.
რას მოითხოვდა ბრიტანეთის ხელისუფლება
ასეთი მოთხოვნის უფლებას 2016 წლის კანონი „Investigatory Powers Act“ იძლევა. მისი ერთ-ერთი მექანიზმია „Technical Capability Notice“ (TCN), იურიდიული დავალება, რომელიც კომუნიკაციების პროვაიდერს ავალდებულებს, შექმნას მომავალი ორდერების შესრულების ტექნიკური შესაძლებლობა. დოკუმენტს სასამართლო კომისარი ამტკიცებს, მიმღებს კი მისი არსებობის გამხელა ეკრძალება. The Washington Post-ის ცნობით, 2025 წლის იანვარს გაცემული დოკუმენტი Apple-ს დაშიფრულ iCloud-ის მონაცემებზე წვდომას მოსთხოვდა: არა მხოლოდ ბრიტანელი, არამედ მსოფლიოს ყველა მომხმარებლის.
iCloud-ის ორი დონე
iCloud-ში 14 კატეგორიის მონაცემი უკვე ბოლოდან ბოლომდე შიფრაციით არის დაცული, მათ შორის iCloud Keychain, Health და Messages. ADP ამ რიცხვს 23-მდე ზრდის: მას iCloud Backup, Photos, Notes და iCloud Drive ემატება. ამ მონაცემების გასაღები Apple-ს არ აქვს, ამიტომ შიგთავსს ვერ გასცემს, თუნდაც ეს კანონით მოითხოვონ. TCN-ის შესრულების ნაცვლად Apple-მა 2025 წლის 21 თებერვალს ADP ახალი ბრიტანელი მომხმარებლებისთვის შეწყვიტა და თქვა, რომ ამ გადაწყვეტილებით „ღრმად იმედგაცრუებულია“. ვისაც ფუნქცია უკვე ჩართული ჰქონდა, ის ინარჩუნებს მას: პარამეტრს მხოლოდ სანდო მოწყობილობები ცვლიან.
სად დგას საქმე ახლა
თავდაპირველი მოთხოვნა გლობალური იყო, თუმცა 2025 წლის ბოლოს ის ვაშინგტონის ზეწოლით მხოლოდ ბრიტანეთის მოქალაქეებზე გავრცელდა. 2026 წლის ივლისში Apple-მა Investigatory Powers Tribunal-ში ახალი საჩივარი შეიტანა. სენატორი Ron Wyden და კონგრესმენი Warren Davidson 2026 წლის 11 სექტემბერს ტრიბუნალს პროცესის გასაჯაროებისკენ მოუწოდეს. ერთი კვირის შემდეგ The Daily Telegraph-მა დაწერა, რომ Apple-მა საიდუმლოების აკრძალვის მოხსნა მოითხოვა. Liberty-ისა და Privacy International-ის იურისტებმა საიდუმლოებას „ფარსი“ უწოდეს.
SiTech — AI-გაძლიერებული ვებ დეველოპმენტი
ვქმნით სწრაფ, თანამედროვე ვებსაიტებს და AI-ს ვაერთიანებთ ქართული ბიზნესებისთვის. გაქვთ პროექტი ან კითხვა? სიამოვნებით დაგეხმარებით.