უოლ-სტრიტი მონაცემთა ცენტრების ბუმს სკეპტიკურად უყურებს

უოლ-სტრიტი ხელოვნური ინტელექტის ინფრასტრუქტურის ბუმს უფრო ფრთხილად უყურებს. 21 სექტემბერს The New York Times-მა დაწერა, რომ მონაცემთა ცენტრების ინდუსტრიასთან დაკავშირებულმა რამდენიმე კომპანიამ პირველადი საჯარო განთავსება (IPO) გადადო — მიზეზი ენერგომჭამე ობიექტებზე საზოგადოების ზრდადი წინააღმდეგობაა.

SB Energy განთავსებას ოქტომბრის ბოლოსკენ გადადებს

ყველაზე ნათელი მაგალითი SB Energy-ია — SoftBank-ის მიერ მხარდაჭერილი ენერგეტიკისა და მონაცემთა ცენტრების დეველოპერი. კომპანიამ ფინანსური შედეგები 1 სექტემბერს გამოაქვეყნა, თუმცა, გაზეთის ცნობით, ბირჟაზე ოქტომბრის შუა რიცხვებამდე ან ბოლოსკენ არ გავა — თავდაპირველ გრაფიკზე გვიან. კომპანია 50 მილიარდ დოლარზე მეტ შეფასებას ითხოვდა და ოჰაიოში ისეთი კამპუსის მშენებლობას გეგმავს, რომელიც მსოფლიოს უდიდეს მონაცემთა ცენტრებს შორის იქნება.

CNBC-ის მიმოხილვის მიხედვით, SB Energy-ს SoftBank, OpenAI და Nvidia უჭერენ მხარს, OpenAI-ის ხელმძღვანელი სემ ოლტმანი კი ადრეული პირადი ინვესტორი იყო. პროსპექტში კომპანია აღნიშნავს, რომ „არსებითად დამოკიდებულია“ OpenAI-ზე როგორც მოიჯარეზე, ისე კაპიტალის ინვესტორზე. 2026 წლის პირველ ნახევარში კომპანიამ დაახლოებით 3,2 მილიარდი დოლარის წმინდა ზარალი და დაახლოებით 139 მილიონი დოლარის შემოსავალი აჩვენა — ძირითადად ძველი ენერგეტიკული ბიზნესიდან; არც ერთი მონაცემთა ცენტრი ჯერ არ მუშაობს. Reuters-ის ცნობით, კომპანია გეგმავს იაპონელ ინვესტორებზე 500 მილიონ დოლარამდე აქციის გაყიდვას.

Holtec, Oracle და Nscale სიფრთხილეს აძლიერებენ

SB Energy მარტო არ არის. ბირთვული კომპონენტების მწარმოებელმა Holtec-მა 16 სექტემბერს 900 მილიონ დოლარამდე განთავსება გააუქმა; კომპანიის ხელმძღვანელმა Financial Times-ს განუცხადა, რომ ბაზარი „მკვეთრად შემობრუნდა AI მონაცემთა ცენტრების ეკონომიკის წინააღმდეგ“. კომპანია აცხადებს, რომ სამიდან ექვს თვეში ხელახლა სცდის იღბალს. Reuters-მა FT-ზე დაყრდნობით დაწერა, რომ ახალ მექსიკაში Oracle-ის მიერ იჯარით აღებულ მონაცემთა ცენტრთან დაკავშირებული დაახლოებით 18 მილიარდი დოლარის სესხი დოლარის 89–91 ცენტზე ფასდება მას შემდეგ, რაც ბანკებმა ვალის გაყიდვა ვერ შეძლეს. Fortune-ის ცნობით, კიდევ ერთმა AI მონაცემთა ცენტრების პროვაიდერმა, Nscale-მა, IPO-ზე განაცხადი 35 მილიარდი დოლარის შეფასებით შეიტანა, თუმცა ნახევარი წლის წმინდა ზარალი 1 მილიარდ დოლარს აღწევს.

რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი

ორი წნეხი ერთდროულად მოქმედებს. ადგილობრივი წინააღმდეგობა დაგეგმვის სხდომებიდან დაფინანსების ჯაჭვში გადავიდა: კვლევითი ჯგუფის Data Center Watch-ის მონაცემებით, აპრილსა და ივნისს შორის აშშ-ში 68 მილიარდი დოლარის ღირებულების 45-მდე პროექტი დაბლოკილ ან შეჩერებულ იქნა, მოწინააღმდეგე ჯგუფები კი 49 შტატში მოქმედებს — იტყობინება Bloomberg. ამავდროულად, ინვესტორები უფრო მკაცრ კითხვებს სვამენ იმაზე, თუ როგორ ფინანსდება გაფართოება, რადგან ხარჯების დიდი ნაწილი ვალით ფინანსდება, სესხის ღირებულება კი მაღალი რჩება.

საჯარო განთავსება და ობლიგაციების გამოშვება კაპიტალის მთავარი წყარო იყო იმ პროექტებისთვის, რომლებიც წლების განმავლობაში შემოსავალს არ გამოიმუშავებენ. IPO-ს ვიწრო ფანჯარა ამ კაპიტალს აძვირებს და თითოეულ ახალ კამპუსს უფრო მეტად დამოკიდებულს ხდის მცირე ჯგუფის მდიდარ მხარდამჭერებზე.