Android təhlükəsizlik arxitektoru ABŞ-ın Müharibə Departamenti ilə sazişə görə Google-dan ayrılır

Google-da baş mühəndis və Android təhlükəsizlik arxitektoru vəzifəsində çalışan mütəxəssisin şəxsi bloqunda dərc etdiyi vida məktubu geniş əks-səda doğurub. Məktubda o, istefasının səbəblərini izah edir: şirkət rəhbərliyi, onun sözləri ilə, süni intellekt modellərinin enerji sərfiyyatı üzündən karbon neytrallığı hədəflərindən imtina edib və şərtləri «hər hansı qanuni məqsəd»i əhatə edən müqavilələri ABŞ Müharibə Departamenti ilə imzalayıb — öz prinsipləri ilə uzlaşmayan bir ifadə.

Mountain View-dan yarımştat vəzifəyə

O, Google-a 2017-ci ildə Android Platforma Təhlükəsizliyi üzrə direktor kimi qoşulub; o vaxt Android iki milyard istifadəçi həddini təzəcə keçmişdi və onun təsviri ilə desək, ilk növbədə açıq kod platforması idi. Bundan əvvəl 2009-cu ildən platformanın təhlükəsizliyini kənardan araşdırırdı və xarici tədqiqatçıların daxili komandalara çatmasının nə qədər çətin olduğunu xatırlayır. O, həmçinin silah və izləmə texnologiyalarını istisna edən 2018-ci il süni intellekt prinsiplərini və işçilərin etirazından sonra Pentagon müqaviləsinin ləğvini qeyd edir. 2019-cu ildə ailəsini Avstriyaya köçürdükdən sonra yarımştat işə, sonra isə rəhbər xəttindən fərdi töhfə roluna keçib; məktubun özü də sonradan əlavə edilən qeydlərin vurğuladığı kimi baş mühəndis vəzifəsindən yazılıb.

Nəyi öz işi sayır

Sadaladığı nailiyyətlər texniki və açıqdır: tam cihaz şifrələməsini ən ucuz aparatlarda belə Android 10-un standartına çevirmək, 2018-ci ildə ucdan-uca şifrələnmiş Android ehtiyat nüsxəsini buraxmaq, daxili hücuma davamlılıq, ARM yaddaş etiketləməsi və məxfilik yönümlü rəqəmsal şəxsiyyət sənədləri. Komandasının elan etdiyi məqsəd Google-ın özünün də sındıra bilməyəcəyi qədər təhlükəsiz sistemlər qurmaq idi — bəzən Google-ın öz hissələrinə qarşı yönələn müdafiə. Müharibə Departamenti ilə saziş üzrə rəhbərlik qərarlarının şirkət daxilində nə müzakirə edildiyini, nə də bildirildiyini yazır; etik prinsipləri ona hücum xarakterli hərbi işlərə dəstək verməyə imkan tanımır, xüsusən də avropalı akademik kimi.

Təqvim və bundan sonra

Müqaviləsi üç aylıq xəbərdarlıq müddəti nəzərdə tutur; buna görə o, davam edən layihələri təhvil verərkən 31 avqust 2026-cı ilə qədər daxili kanallarla əlaqəli qalacaq və müdafiə sazişi çərçivəsinə düşə biləcək hər hansı süni intellekt işindən dərhal ayrıldığını bildirir. Sonrasında ucdan-uca şifrələnmiş, dayanıqlı rabitə və saxlama protokolları, məxfiliyi qoruyan rəqəmsal şəxsiyyət, daxili sistemlərin təhlükəsizliyi və təchizat zəncirinin təhlükəsizliyi üzərində işləməyi davam etdirməyi planlaşdırır. İki əlavə qeyddə o, istefa anında artıq rəhbər vəzifədə olmadığını, Android-i mobil əməliyyat sistemləri arasında hələ də ən yaxşı tarazlıq saydığını və məktubun qalan həmkarlarına qarşı tənqid olmadığını aydınlaşdırıb.