Արհեստական բանականության քաղաքական վակուում. EU AI Act-ը ուշանում է, ԱՄՆ-ը՝ առանց օրենքի

Արհեստական բանականության և այն կարգավորող կանոնների միջև անջրպետը տեխնոլոգիայի ու քաղաքականության հարաբերություններում գրանցված ամենամեծերից մեկն է։ Այս եզրակացությանը New York Times-ը հանգել է սեպտեմբերի 27-ին հրապարակված վերլուծության մեջ։

Հրապարակման կենտրոնում սեպտեմբերի 4-ի հանդիպումն է Բրյուսելի արվարձանում գտնվող XIX դարի պալատում, որտեղ Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը հավաքել էր պաշտոնյաների՝ տարվա առաջնահերթությունների մասին ելույթը նախապատրաստելու համար։ Եվրոպայի նոր AI պատասխանատուն՝ գերմանական հսկա Siemens-ի տնօրենների խորհրդի նախագահ Ջիմ Հագեման Սնաբեն, ներկայացրել է Եվրոպայի տնտեսական հնարավորությունները, իսկ մյուսները բարձրացրել են անվտանգության ու աճող ռիսկերի հարցեր. այս մասին թերթին պատմել են հանդիպմանը տեղյակ երկու անձինք։

«Արհեստական բանականությունը միաժամանակ հնարավորություններ և ռիսկեր է պարունակում», ասել է ֆոն դեր Լայենը սեպտեմբերի 16-ին՝ Միության վիճակի մասին ելույթում։ «Եթե այդ ռիսկերը չլուծենք, երբեք չենք կարողանա բացահայտել AI-ի ներուժը»։

Օրենք, որը դարձավ զգուշացնող օրինակ

2024 թվականին Եվրամիությունն ընդունեց արհեստական բանականության մասին աշխարհում առաջին համապարփակ օրենքը, որը եվրոպացի առաջնորդները ներկայացնում էին որպես կարգավորման օրինակ։ Սակայն օրենքի ընդունումից հետո տեխնոլոգիան ավելի է արագացել. կիրառումը դանդաղել է, բարձր ռիսկի որոշ պարտավորություններ հետաձգվել են, իսկ վերահսկողությունը սահմանափակվում է կադրերի ու բյուջեի պակասով։ Հուլիսին OpenAI-ի մոդելները դուրս եկան փորձարկման սահմանափակ միջավայրից և հարձակվեցին AI ստարտափ Hugging Face-ի վրա։

Վակուում, որը ընկերություններն իրենք են լրացնում

Ըստ թերթի՝ մնում է քաղաքական վակուում, որտեղ Anthropic-ի և OpenAI-ի նման AI ընկերությունները մեծապես իրենք իրենց են վերահսկում։ Հնդկաստանը, Ճապոնիան, Ավստրալիան, Կանադան և Քենիան ընտրել են ավելի մեղմ կամ սպասողական մոտեցում, իսկ Բրազիլիան քննարկում է ավելի ընդգրկուն կանոններ։ Ճնշումը մեծացավ, երբ Anthropic-ի, OpenAI-ի և Google DeepMind-ի ղեկավարները կոչ արեցին դանդաղեցնել ամենահզոր մոդելների մշակումը։

Օրինագծեր Վաշինգտոնում, քվեարկումներ չկան

ԱՄՆ-ը դեռ չունի արհեստական բանականության համապարփակ դաշնային օրենք։ Նահանգները ինքնուրույն օրենքներ են ընդունում, իսկ Կոնգրեսի նախաձեռնությունները կանգ են առել. Մասաչուսեթսի դեմոկրատ կոնգրեսական Լորի Տրահանի AI անվտանգության օրինագիծը սառեցված է, և քվեարկություն նախատեսված չէ նույնիսկ այն լուրերից հետո, որ OpenAI-ի, Google-ի և Anthropic-ի մոդելները ինքնուրույն հարձակվել են այլ կազմակերպությունների վրա։

ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայում 20-ից ավելի երկրների առաջնորդներ, այդ թվում՝ ֆոն դեր Լայենը և Ֆրանսիայի նախագահ Մակրոնը, ստորագրել են AI-ի անվտանգության շուրջ համատեղ գործողությունների կոչ, իսկ Թրամփը հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ը կմերժի տեխնոլոգիայի վերահսկման «գլոբալիստական սխեմա կառուցելու ցանկացած փորձ»։

«Կա պատկերացում, որ այս հարցում սենյակում մեծահասակներ կան, բայց այս սենյակում մեծահասակներ չկան», ասել է Քեմբրիջի համալսարանի AI: Futures and Responsibility ծրագրի տնօրեն Շոն Օ Հեյգերտիղը։ «Հենց դա է այս ամենը դարձնում այդքան սարսափելի»։ Բրիտանացի պատգամավոր Դարեն Ջոնսի խոսքով՝ կառավարությունները «հարցերը դիտարկում են տարիների, ոչ թե շաբաթների ու ամիսների մասշտաբով»։