Նիդեռլանդները ոսկին դուրս բերեց ԱՄՆ-ից և Կանադայից

Նիդեռլանդների կենտրոնական բանկը (DNB) իր ոսկու պաշարներից տասնյակ տոննաներ դուրս բերեց ԱՄՆ-ից և Կանադայից։ Բանկի ձևակերպմամբ՝ տեղափոխումը նպատակ ունի ամրապնդել երկրի "ճգնաժամային պատրաստվածությունը" "աճող աշխարհաքաղաքական անկայունության" ֆոնին։

86 տոննա տեղափոխվեց Լոնդոն

Մարտից օգոստոս ընկած ժամանակահատվածում ԱՄՆ-ում և Կանադայում պահվող 313 տոննայից 86-ը տեղափոխվեց Լոնդոնի կենտրոնում գտնվող Անգլիայի բանկ (Bank of England)։ Ըստ DNB-ի՝ Անգլիայի բանկում պահվող ոսկին համապատասխանում է միջազգային ժամանակակից առևտրային ստանդարտներին և համարվում է աշխարհում ամենահեշտ վաճառվող ոսկին, ուստի ճգնաժամի պահին այն ամենահասանելին կլինի, մինչդեռ Նյու Յորքում ու Օտտավայում պահվող պաշարները "չեն կարող օգտագործվել նույնքան արագ և ուղղակի"։

Տեղափոխումը միավորեց երկու եղանակ. Նյու Յորքում պահվող 59 տոննան DNB-ն վաճառեց, ապա նույն ծավալով ոսկի գնեց Լոնդոնում՝ Անգլիայի բանկում պահելու համար. ԱՄՆ-ում ու Կանադայում պահվող ևս 27 տոննա ֆիզիկապես տեղափոխվեց Նիդեռլանդների Զեյստ քաղաք։

Նիդեռլանդների պաշարները կազմում են 612,4 տոննա և 2025 թվականին գնահատվել են 72,2 միլիարդ եվրո (116,7 միլիարդ դոլար). դրանք պահվում են Զեյստում, Լոնդոնում, Նյու Յորքի Դաշնային ռեզերվում և Օտտավայի Կանադայի բանկում։ DNB-ի կառավարիչ Օլաֆ Սլեյպենը նշեց, որ որոշումը բարձրացնում է պաշարների տնտեսական օգտագործելիությունը. "Ակնկալում ենք, որ երբեք ստիպված չենք լինի օգտագործել դրանք, սակայն պետք է ամրապնդենք մեր կայունությունն ու պատրաստվածությունը"։

Ինչու են մասնագետները մատնանշում Վաշինգտոնին

Ավստրալիայի ինստիտուտի միջազգային և անվտանգության հարցերով տնօրեն դոկտոր Էմմա Շորտիսը կարծում է, որ որոշման հիմնական շարժիչ ուժը Տրամպի վարչակազմի սպառնալիքներն են Կանադայի ու Գրենլանդիայի նման ավանդական դաշնակիցների հանդեպ։ "Տրամպը լիովին ցույց տվեց, որ պատրաստ է ոտնահարել միջազգային քաղաքականության հաստատված նորմերն ու կանոնները", ասում է նա՝ ԱՄՆ-ում պահվող պաշարները համարելով հնարավոր խոցելիություն. "Միանգամայն պատկերացնելի է սցենար, երբ Տրամպի վարչակազմը, ինչ-ինչ պատճառով, որոշի դրանք պահել իր մոտ"։ Նա գնահատում է, որ դուրսբերումը ռազմավարական է և կարող է արտացոլել Եվրոպայում ԱՄՆ Դաշնային ռեզերվի անկախության վերաբերյալ աճող մտահոգությունը։

Rabobank-ի ավագ շուկայական ռազմավար Բենջամին Փիքթոնը նշում է, որ արտերկրում պահվող պաշարը կրում է գործընկերոջ ռիսկ. "Ոսկին գործընկեր չունեցող ակտիվ է, իսկ եթե դուք գնում եք ԱՄՆ գանձապետական պարտատոմս և պահում որպես պահուստային ակտիվ, ձեր գործընկերը ԱՄՆ Դաշնային ռեզերվն է կամ գանձապետարանը... վճարումների համար կախված եք նրանցից։ Դրա հետ կապված է վարկային ռիսկ"։

Ռեպատրիացիայի տասնամյակը

Նիդեռլանդները առաջինը չեն. ապրիլին Ֆրանսիայի բանկը հայտնեց, որ Նյու Յորքում պահվող ֆրանսիական պաշարների 129 տոննան (հինգ տոկոսը) 2025 թվականին վաճառվել է և փոխարինվել Եվրոպայում գնված ու Փարիզում պահվող ոսկով. գործարքը բերեց 11 միլիարդ եվրո (17,8 միլիարդ դոլար) կապիտալ շահույթ, սակայն կառավարիչ Ֆրանսուա Վիլրուա դը Գալոն մարտին ասաց, որ որոշումը քաղաքական չէր։ Գերմանիայի բունդեսբանկը 2013-2017 թվականներին Փարիզից ու Նյու Յորքից վերադարձրեց 674 տոննա։ Նման մտադրության մասին հայտնել են նաև Ավստրիան, Իտալիան ու Թուրքիան. Ստամբուլը 2018 թվականին ամբողջությամբ դուրս բերեց իր պաշարները Նյու Յորքից։