Q.ANT-ը բաց կոդով հրապարակեց լույսով աշխատող AI չիպերի ծրագրային փաթեթը

Գերմանիայի Շտուտգարտ քաղաքի ստարտափ Q.ANT-ը մշակում է պրոցեսորներ, որոնք AI-ի հաշվարկների մի մասը կատարում են էլեկտրականության փոխարեն լույսով։ Այս շաբաթ Q.ANT-ը GitHub-ում հրապարակեց անվճար, բաց կոդով ծրագրային փաթեթ. մշակողները կարող են ծրագրեր գրել ու փորձարկել սովորական համակարգչում, իսկ հասանելիություն ստանալուց հետո նույն կոդը գործարկել իրական չիպերի վրա։

Ինչ է ներառված փաթեթում

Q.ANT Native Computing Toolkit-ը GitHub-ում անվճար է՝ առևտրային օգտագործումը թույլ տվող լիցենզիայով, և կարելի է աշխատել Python-ով կամ C-ով։ Հիմնական մասը սիմուլյատորն է, որը վերարտադրում է չիպը սովորական համակարգչում և դրայվերներ չի պահանջում։ Առաջին տարբերակը գործարկում է արդեն մարզված մոդելներ. օրինակները ճանաչում են ձեռագիր թվեր, լուսանկարներում՝ օբյեկտներ, պատկերներում՝ ուրվագծեր, իսկ մարզումը դեռ անցնում է CPU-ների ու GPU-ների վրա։

Ինչու լույս

Ֆոտոնային հաշվարկի հիմնական փաստարկը էներգիան է. AI չիպերը մեծ էներգիա են ծախսում հիշողության ու պրոցեսորի միջև տվյալների տեղափոխման վրա։ Q.ANT-ի չիպերը հաշվարկի մի մասը կատարում են լույսով՝ կոսինուսին նման ալիքային ֆունկցիաներով, որոնք սովորական չիպերը հաշվում են թվային եղանակով։ Ըստ ընկերության՝ այդ ֆունկցիաների վրա կառուցված մոդելներն ավելի լավ արդյունքի են հասնում ավելի քիչ պարամետրերով՝ փոքր մոդել, քիչ տվյալների տեղաշարժ ու էներգիա. փաթեթի համեմատությունները սակայն ընկերության սեփական տվյալներն են։

«Էկոհամակարգը միայն ապարատով չի ստեղծվում։ Այն ծնվում է, երբ ծրագրային շերտը բաց է, և ուրիշները կարող են կառուցել դրա վրա», – ասել է Q.ANT-ի հիմնադիր և գլխավոր տնօրեն Միխաել Ֆյորչը՝ թողարկումն անվանելով ֆոտոնային հաշվարկի «Linux-ի պահը»։

Nvidia-ի ռազմավարությունը՝ առանց ապարատի

Քայլը կրկնում է Nvidia-ի մոտեցումը. ընկերության առաջատարությունը AI-ում հենվում է ոչ պակաս CUDA-ի վրա, որով մշակողները ծրագրավորում են նրա GPU-ները, քան հենց չիպերի։ Nvidia-ն CUDA-ն զարգացնում է գրեթե 20 տարի. բրիտանական Graphcore-ն էլ ուներ իր փաթեթը, բայց 2024-ին վաճառվեց SoftBank-ին։ Q.ANT-ի դեպքում խոչընդոտը ապարատն է. չիպերը աշխատում են մի քանի գիտահետազոտական կենտրոններում, իսկ մնացածը պետք է սպասեն «առաջիկա ամիսներին» ամպային հասանելիությանը IONOS-ի միջոցով կամ տեղական սերվերին։

Թվեր և վերապահումներ

2025 թվականի հուլիսին Q.ANT-ը ներգրավեց 62 միլիոն եվրո. ռաունդը գլխավորում էին Cherry Ventures, UVC Partners և imec.xpand ընկերությունները։ Մարտին ընկերությունը հայտնեց, որ երկրորդ սերնդի չիպերն աշխատում են Մյունխենի մոտակայքում գտնվող Լայբնիցի գերհաշվարկային կենտրոնում։ Հրապարակված արդյունքները նոր չիպը համեմատում են նախորդի հետ. ավելի քան 50 անգամ արագ՝ AI մոդելների հիմնական մաթեմատիկայում, և վեց անգամ ավելի քիչ էներգիա՝ սովորական աշխատանքներում, ըստ ընկերության սեփական թվերի, իսկ էներգաարդյունավետության մինչև 30 անգամ բարելավման մասին ավելի լայն պնդումը չի նշում, թե ինչի հետ է համեմատվում։ Մինչ չիպերի բացվելը մշակողները կարող են աշխատել միայն սիմուլյատորի հետ։