atproto-ում ինստանսներ չկան. որն է տարբերությունը Mastodon-ից

Ամեն անգամ, երբ atproto-ի՝ Bluesky-ի հիմքում ընկած արձանագրության մասին հոդվածը հայտնվում է Hacker News-ում, մեկնաբանություններում նույն հարցն է ծագում. որտե՞ղ են Bluesky-ի ինստանսները։ Հունիսի 19-ին overreacted.io-ում հրապարակված գրառման մեջ Դեն Աբրամովը պատասխանում է, որ սա կատեգորիայի սխալ է. atproto-ում ինստանսներ ընդհանրապես չկան։ Ինստանսը, նրա կարծիքով, Mastodon-յան հասկացություն է, որը չի համապատասխանում արձանագրության կառուցվածքին։

Հոսթինգը և ագրեգացիան տարբեր բաներ են

Բացատրությունը սկսվում է RSS-ից։ Բլոգների ոսկե դարում մարդիկ հրապարակում էին սեփական կայքերում, իսկ Google Reader-ի ու Feedly-ի նման հավելվածները ագրեգացնում էին բոլորի հրապարակածը։ Կարևոր մանրամասն այն է, որ հոսթինգն ու ագրեգացիան առանձնացված էին. գրառումները Google Reader-ում չէին ապրում, իսկ նման հավելվածները բլոգոլորտի միայն պրոյեկցիա էին։ Ավանդական սոցիալական ցանցերը երկուսը միավորեցին մեկ տուփի ու մեկ հավելվածի մեջ, ինչից էլ առաջացան կենտրոնացումն ու անկառավարելի ցանցային էֆեկտները։

Ինչպես են աշխատում Mastodon-ի ինստանսները

Mastodon-ի պատասխանն այդ տուփը ինքնուրույն հոսթինգի հնարավորություն դարձնելն էր, որպեսզի յուրաքանչյուր համայնք ունենա իր փոքրիկ Facebook-ը։ Քանի որ յուրաքանչյուր ինստանս առանձին տարածք է՝ առանց ընդհանուր ճշմարտության աղբյուրի, նրանք ստիպված են միմյանց փոխանցել գրառումները. դա ֆեդերացիան է։ Սա հետևանքներ ունի. ինքնությունը ներառում է ծագման վայրը, ուստի Mastodon-ի օգտանունը նման է էլփոստի հասցեի. եթե երկու ինստանս դադարեցնում են ֆեդերացիան, ընկերները անհետանում են հոսքից. եթե ձեր ինստանսն անջատվում է, ինքնությունը դադարում է գոյություն ունենալ. իսկ ինստանսների միջև կապերի քանակն աճում է O(n²)-ով։

Ինչ է անում atproto-ն փոխարենը

atproto-ն հոսթինգն ու ագրեգացիան առանձնացնում է ցանցի մակարդակում՝ ինչպես RSS-ը և Google Reader-ը։ Կա հոսթինգ, որը կարող եք փոխել, և կան հավելվածներ, որոնք ագրեգացնում են բոլորի հոսթինգից։ Աբրամովը գրում է, որ իր հաշիվը տեղափոխել է այլ հոսթ հրապարակման օրը, և գործընթացն ինքնաշխատ է ընթացել՝ բացի երեք-չորս անհարմար մանրուքներից. ավելի խիզախ օգտատերը կարող է ամբողջ տվյալները հոսթավորել ինքը՝ անվճար, Cloudflare-ում։ Հավելվածները կախված չեն Bluesky-ից. նա նշում է Tangled-ը, Semble-ը և իր իսկ փոքրիկ Sidetrail հավելվածը։

Գրառումը եզրափակվում է երկու հարցով, որոնք իսկապես չափում են ապակենտրոնացումը այս մոդելում. արդյո՞ք մարդիկ տեղափոխվում են այլընտրանքային հոսթինգ, և արդյո՞ք ստեղծում ու փորձում են նոր հավելվածներ։ Bluesky-ի տվյալների բազայի սերվերի բազմաթիվ պատճեններ գործարկելը հնարավոր է. Blacksky-ն դա անում է մոդերացիայի տարբեր մոտեցման համար. բայց դա ավելի օգտակար չէ, քան Google Reader-ի բազմաթիվ պատճենները, իսկ ռելեների նման ցանցային ենթակառուցվածքը մեկ տարի է՝ էժան է շահագործել։