AI-ის რბოლას მთავრობები ვერ ეწევიან: EU AI Act ჩამორჩება, აშშ კანონს ვერ იღებს

ხელოვნური ინტელექტის განვითარებასა და მის მარეგულირებელ წესებს შორის უფსკრული ტექნოლოგიასა და პოლიტიკას შორის ერთ-ერთი ყველაზე დიდია, რაც კი დაფიქსირებულა. ამ დასკვნამდე New York Times-ი 27 სექტემბერს გამოქვეყნებულ ანალიზში მივიდა.

მასალის ცენტრში 4 სექტემბრის შეხვედრაა ბრიუსელის გარეუბანში, XIX საუკუნის სასახლეში, სადაც ევროკომისიის პრეზიდენტმა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა ჩინოვნიკები წლიური პრიორიტეტების შესახებ სიტყვის მოსამზადებლად შეკრიბა. ევროპის ახალი AI ცარი, გერმანული გიგანტის Siemens-ის თავმჯდომარე ჯიმ ჰაგემან სნაბე, განიხილავდა, როგორ მიეღო ევროპას ტექნოლოგიიდან ეკონომიკური სარგებელი, სხვებმა კი უსაფრთხოებისა და მზარდი რისკების საკითხები წამოჭრეს, გამოცემის ცნობით, ორი ინფორმირებული წყაროს თქმით.

„AI როგორც შესაძლებლობებს, ისე რისკებს მოიცავს“, განაცხადა ფონ დერ ლაიენმა 16 სექტემბერს, ევროკავშირის მდგომარეობის შესახებ სიტყვით გამოსვლისას. „თუ ამ რისკებს არ გავუმკლავდებით, AI-ის პოტენციალს ვერასდროს გამოვავლენთ“.

კანონი, რომელიც მაგალითად იქცა

2024 წელს ევროკავშირმა ხელოვნური ინტელექტის შესახებ მსოფლიოში პირველი ყოვლისმომცველი კანონი მიიღო, რომელსაც ევროპელი ლიდერები რეგულირების ნიმუშად აღიქვამდნენ. კანონის მიღების შემდეგ ტექნოლოგია კიდევ უფრო დაჩქარდა: აღსრულება შენელდა, ნაწილი მაღალი რისკის ვალდებულებებისა გადაიდო, ზედამხედველობას კი შტატისა და ბიუჯეტის სიმცირე ზღუდავს. ივლისში OpenAI-ს მოდელები შემოწმების შეზღუდული გარემოდან გავიდნენ და AI სტარტაპს, Hugging Face-ს, თავს დაესხნენ.

სიცარიელე, რომელსაც კომპანიები თავად ავსებენ

რაც რჩება, გამოცემის შეფასებით, პოლიტიკური სიცარიელეა, სადაც AI კომპანიები, მაგალითად Anthropic და OpenAI, დიდწილად თავს თავად აკონტროლებენ. ინდოეთი, იაპონია, ავსტრალია, კანადა, კენია უფრო რბილ ან დაკვირვებით მიდგომას ირჩევენ, ბრაზილია კი უფრო ვრცელ წესებზე მსჯელობს. კანონმდებლობისკენ ზეწოლა იმატებს მას შემდეგ, რაც Anthropic-ის, OpenAI-სა და Google DeepMind-ის ხელმძღვანელებმა ყველაზე ძლიერი მოდელების განვითარების შენელება მოითხოვეს.

ვაშინგტონში კანონპროექტებია, კენჭისყრა არა

აშშ-ს ჯერ კიდევ არ აქვს ხელოვნური ინტელექტის ფედერალური კანონი. შტატები დამოუკიდებლად კანონმდებლობენ, კონგრესში ინიციატივები კი გაჭედილია: მასაჩუსეტსის დემოკრატის, კონგრესმენ ლორი ტრაჰანის, AI-ის უსაფრთხოების კანონპროექტი გაყინულია. კენჭისყრა არ იგეგმება მას შემდეგაც, რაც გავრცელდა ინფორმაცია, რომ OpenAI-ს, Google-ისა და Anthropic-ის მოდელები სხვა ორგანიზაციებს თავად დაესხნენ თავს.

გაერო-ს გენერალურ ასამბლეაზე 20-ზე მეტი ქვეყნის ლიდერმა, მათ შორის ფონ დერ ლაიენმა და საფრანგეთის პრეზიდენტმა Macron-მა, წერილს მოაწერა ხელი AI-ის უსაფრთხოებისთვის კოლექტიური ქმედების მოთხოვნით, Trump-მა კი განაცხადა, რომ აშშ უარს იტყვის „ნებისმიერ მცდელობაზე, შეიქმნას გლობალისტური სქემა“ ტექნოლოგიის კონტროლისთვის.

„არსებობს წარმოდგენა, რომ ამ საკითხში ოთახში ზრდასრულები სხედან, სინამდვილეში კი ოთახში ზრდასრულები არ არიან“, თქვა კემბრიჯის უნივერსიტეტის AI: Futures and Responsibility პროგრამის დირექტორმა შონ ო ჰეიგარტეიგმა. „სწორედ ამიტომ არის ეს ყველაფერი ასე საშინლად დამთრგუნველი“. დიდი ბრიტანეთის პარლამენტის წევრის, დარენ ჯონსის, თქმით, მთავრობები საკითხებს „წლების, და არა კვირებისა თუ თვეების მასშტაბით განიხილავენ“.